Sürekli Karşılaştırmalı Analiz
Constant Comparative Analysis
Tanım
Nitel verilerin toplanırken eş zamanlı olarak kodlandığı, kategorize edildiği ve yeni veriler ışığında sürekli olarak yeniden kıyaslandığı tümevarımsal bir veri analizi prosedürü.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir klinik psikoloğun kronik tükenmişlik sendromu yaşayan akademisyenlerle yaptığı derinlemesine mülakatları incelediğini varsayalım. Uzman, ilk mülakat dökümünü kodlar ve 'zaman baskısı' kategorisini oluşturur. İkinci mülakat analiz edildiğinde, 'zaman baskısı'nın aslında 'özerklik kaybı' ile doğrudan ilişkili olduğu fark edilir. Sürekli karşılaştırmalı analiz yaklaşımı sayesinde, ilk kategori revize edilerek 'özerklik kaybı ve zamansal sıkışma' üst kategorisi altında yeniden konumlandırılır ve teori bu doğrultuda inşa edilir.
Derin Analiz
Temellendirilmiş teori (Grounded Theory) metodolojisinin omurgasını oluşturan bu yöntem, Glaser ve Strauss tarafından geliştirilmiştir. Veri toplama ve analiz süreçlerinin birbirini takip eden doğrusal aşamalar değil, döngüsel ve eş zamanlı süreçler olduğunu savunur. Araştırmacı, sahadan elde ettiği ilk mülakat veya gözlem verilerini kodlar, benzerlikler ve farklılıklar üzerinden kategoriler oluşturur. Yeni veriler akmaya devam ettikçe, mevcut kategoriler daraltılır, genişletilir veya yeniden yapılandırılır. Bu iteratif süreç, teorik doygunluğa (theoretical saturation) ulaşılana kadar devam eder; yani yeni veriler artık özgün bir kategori veya ilişki üretmediğinde analiz olgunlaşmış kabul edilir.
Etimoloji
İngilizce 'constant' (sürekli, değişmez - Latince *constans*) + 'comparative' (karşılaştırmalı - Latince *comparare*) + 'analysis' (analiz, çözümleme - Yunanca *analysis*, *ana-* [yukarı/geriye] + *luein* [çözmek]).
Karıştırmayın
Tematik analiz (Thematic Analysis) ile sıkça karıştırılır; tematik analiz daha esnek bir örüntü arama sunarken, sürekli karşılaştırmalı analiz veri toplama ile analizin sıkı bir eş zamanlı döngüsünü ve nihayetinde bir teori üretme hedefli tümevarımsal yapıyı zorunlu kılar.