Sürü Psikolojisi
Bandwagon Effect
Tanım
Bireylerin bir inancı, fikri veya davranışı, sırf çoğunluk tarafından benimsendiği için mantıksal veya ampirik temelini sorgulamadan kabul etme eğilimidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Yatırımcıların, finansal bir varlığın fiyatı mantıksal temellerden bağımsız olarak hızla yükseldiğinde, 'herkes alıyor, bir bildikleri vardır' düşüncesiyle hiçbir analize bakmaksızın aynı varlığı yüksek fiyattan satın alması.
Derin Analiz
Sosyal psikoloji ve bilişsel önyargılar literatüründe bu olgu, bireyin bilişsel yükünü azaltma ve sosyal dışlanma korkusunu (ostrasizm) bertaraf etme stratejisi olarak işlev görür. Nörobiyolojik düzeyde, çoğunlukla uyum sağlamak (conformity) ventromedial prefrontal korteks ve amigdala devrelerini modüle eder; uyumsuzluk ise anterior singulat kortekste hata sinyallerini tetikler. Birey, belirsizlik koşulları altında bilgi maliyetini düşürmek adına sezgisel bir kestirim olarak kalabalığın ortak akıllı olduğuna dair oturan evrimsel bir varsayıma dayanır.
Etimoloji
İngilizce 'bandwagon' (bando vagonu/seçim müzik aracı) deyiminden köken alır; 19. yüzyılda siyasi kampanyalarda müzik grubunun taşıdığı vagona önde gitmek ve dikkat çekmek için binen politikacıların yarattığı kalabalık öykünmesinden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Grup düşüncesi (groupthink) ile karıştırılabilir; ancak grup düşüncesi kapalı gruplarda uyum baskısıyla karar alma bozukluğunu ifade ederken, bandwagon etkisi daha geniş kitlelerin trendlere ve çoğunluk hareketlerine bireysel katılım eğilimidir.