Takipsihi
Tachypsychia
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Şiddetli bir trafik kazası geçiren bir sürücü, aracının bariyerlere çarptığı o 2 saniyelik süreci sanki yavaş çekimde bir film karesi gibi dakikalar boyunca izlediğini ve bu sürede zihninden onlarca anının geçtiğini ifade etmiştir. Bu tablonun klinik karşılığı takipsihidir.
Derin Analiz
Takipsihi, bilişsel süreçlerde ve psikomotor tempoda ortaya çıkan aşırı hızlanmanın temporal (zamansal) algıyı manipüle etmesiyle karakterizedir. Nörobiyolojik düzlemde; prefrontal korteks ve bazal ganglionlar arasındaki dopaminerjik iletimin aşırı uyarılması, merkezi sinir sisteminin saat mekanizmasını (internal clock) hızlandırır. Bu durum, saniyelerin dakikalar gibi, dakikaların ise saatler gibi uzamış hissettirmesine yol açar. Klinik pratikte sıklıkla manik ataklar, akut anksiyete, amfetamin veya kokain gibi psikoaktif maddelerin kullanımı ve travmatik olaylar sırasındaki 'savaş ya da kaç' (fight-or-flight) tepkisiyle ilişkilendirilir.
Etimoloji
Yunanca 'tachys' [hızlı, süratli] + 'psyche' [ruh, zihin] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Bradipsihi (düşünce ve zihinsel süreçlerin belirgin şekilde yavaşlaması) ve Deja vu (zaman algısı bozulmasından ziyade bellek tanıma hatasıdır).
Keşfetmeye Devam Edin
Psikolojik Zaman
Psikolojik Zaman
Psychological Time
Bireyin zamanın akışını öznel olarak algılama, tahmin etme ve deneyimleme biçimidir.
İncele