Psikolojik Zaman
Psychological Time
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir değerlendirmede, ağır majör depresyon vakalarının zamanı son derece yavaş, adeta durmuş gibi ('zamanın donması') deneyimledikleri; buna karşın manik epizottaki hastaların ise bilişsel hızlanmaya bağlı olarak zamanın çok hızlı aktığını bildirmeleri psikolojik zamanın öznel sapmalarına somut birer örnektir.
Derin Analiz
Psikolojik zaman, kronometrik zamanın aksine, beynin içsel ve dışsal uyarıcıları işleme biçimine göre esneklik gösteren bilişsel bir yapıdır. Nörobiyolojik düzeyde, zaman algısı; parietal korteks, bazal ganglionlar ve amigdala arasındaki entegre ağlar üzerinden yürütülür. Dikkatin yoğunluğu, duygu durumu, fizyolojik uyarılma seviyesi ve farmakolojik ajanlar, bu nöral ağların zamanı kodlama hassasiyetini doğrudan değiştirir. Örneğin, yüksek dopaminerjik aktivite veya akut korku durumlarında (takipsihiye benzer şekilde) anlık zaman algısı yavaşlayabilir; aksine, akış (flow) deneyimlerinde ise zamanın öznel olarak hızlandığı veya tamamen askıya alındığı görülür.
Etimoloji
Karıştırmayın
Kronolojik zaman (saat veya takvimle ölçülen nesnel zaman) ve sirkadiyen ritim (biyolojik saat ve 24 saatlik döngüler); psikolojik zaman ise tamamen öznel bilişsel işleme dayalıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Benzerlik
Benzerlik
Similarity
Bireylerin benzer niteliklere sahip uyaranları algısal bir grup altında toplayarak bir bütün olarak yorumlamasını öngören temel Gestalt örgütleme ilkesidir.
İncele
Alomorf
Alomorf
Allomorph
Bir biçimbirimin (morfemin) anlamı değişmeksizin, bağlama bağlı olarak sesbilimsel veya yazılımsal açıdan büründüğü farklı biçimlerin her biri.
İncele
İpucu Tersine Çevirme
İpucu Tersine Çevirme
Cue Reversal
Bir uyarıcının öngördüğü sonucun, daha önce öğrenilenin tam tersi olacak şekilde değiştirilmesi süreci.
İncele
Fisyon
Fisyon
Fission
Biyolojide bir hücrenin iki bağımsız parçaya bölünmesi, işitsel algıda ise eş zamanlı iki sesin ayrı algısal akışlara ayrılması süreci.
İncele