Tarama Deneyi
Screening Experiment
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni bir antidepresan bileşiğinin üretim verimliliğini artırmaya çalışan bir biyoteknoloji laboratuvarı, sıcaklık, pH, karıştırma hızı, substrat konsantrasyonu ve inkübasyon süresi dahil olmak üzere 12 farklı faktörü test etmek istemektedir. Tüm faktörlerin olası kombinasyonlarını incelemek maliyetli ve zaman alıcı olacağından, 16 çalışmalık bir tarama deneyi tasarlanır. Sonuçlar, yalnızca sıcaklık ve pH'ın verim üzerinde belirgin bir ana etkiye sahip olduğunu gösterir; diğer 10 faktör eleme sürecine tabi tutularak araştırma bütçesi optimize edilir.
Derin Analiz
Deneysel tasarım ve istatistiksel metodolojide tarama deneyi, genellikle kaynakların sınırlı olduğu durumlarda optimal değişken seçimi için kritik bir basamaktır. Araştırmacılar, faktöriyel tasarımların karmaşıklığını azaltmak ve ana etkilere odaklanmak için kesirsel faktöriyel (fractional factorial) veya Plackett-Burman gibi matrisleri kullanırlar. Bu aşamada istatistiksel Güç analizi ve tip I/tip II hata oranları, hangi değişkenlerin bir sonraki derinlemesine çalışmaya (örneğin yanıt yüzeyi metodolojisine) aktarılacağını belirler. Amaç, doğrusal olmayan etkileşimlerden ziyade temel yönlendiricileri izole etmektir.
Etimoloji
İngilizce 'screen' (elek, süzgeç, ayırmak) kökünden türetilmiş olup, Latince 'cribrum' (kalbur, elek) sözcüğüne dayanır; deneysel tasarım bağlamında 'experimentum' (deneme, tecrübe) ile birleşerek çok sayıda değişkeni elekten geçirme anlamı kazanmıştır.
Karıştırmayın
Pilot çalışma (pilot study) ile sıklıkla karıştırılır. Pilot çalışma, ana araştırmanın fizibilitesini, prosedürlerini ve veri toplama araçlarını test etmek için küçük ölçekte yapılan bir provalıyken; tarama deneyi, doğrudan değişken havuzunu daraltmak ve istatistiksel olarak anlamlı ana etkenleri seçmek için tasarlanmış analitik bir filtreleme sürecidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Pilot Çalışma
Pilot Çalışma
Pilot Study
Daha kapsamlı ve detaylı bir araştırma projesine hazırlık amacıyla yöntemleri, ölçümleri ve prosedürleri test etmek için yürütülen küçük ölçekli ön araştırma.
İncele