Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Temel Düşmanlık

Basic Hostility

Tanım

Karen Horney'nin ego psikolojisinde, bebeğin ebeveynlerine karşı duyduğu çaresizlikten kaynaklanan temel kaygının ardından geliştirdiği derin düşmanlık ve kırgınlık duygusudur.

Örnek Vaka / Uygulama

Yetişkin ilişkilerinde sürekli olarak partnerinin kendisini terk edeceğinden korkan ve bu korkuyu bastırmak için aşırı kontrolcü, zaman zaman da yıkıcı ve suçlayıcı bir öfke patlaması yaşayan bir bireyin klinik tablosu. Birey, erken çocuklukta soğuk ve cezalandırıcı ebeveyn tutumlarına karşı duyduğu ifade edemediği öfkeyi, mevcut ilişkilerindeki partnerine aktarmaktadır.

Derin Analiz

Karen Horney'nin psikanalitik teorisinde temel düşmanlık, çocuğun erken dönemde ebeveynlerinden gördüğü tutarsızlık, soğukluk veya ihmal ('temel kötülük') karşısında geliştirdiği reaktif bir saldırganlık biçimidir. Çocuk, ebeveynlerine olan biyolojik ve psikolojik bağımlılığı ile onlardan gelen algılanan tehdit veya sevgisizlik arasında sıkışıp kalır. Ebeveyn kaybı veya cezalandırılma korkusu bu düşmanlığın açıkça ifade edilmesini engeller; bu nedenle duygu bilinçdışına itilir (represe edilir). Represe edilen bu husumet, ilerleyen yaşamda nevrotik gereksinimlerin ve katı savunma eğilimlerinin (insanlara doğru, insanlara karşı veya insanlardan uzakta hareket etme) temel dinamiğini oluşturur.

Etimoloji

İngilizce 'basic' (temel, kökensel; Latince 'basis' taban/temel) ve 'hostility' (düşmanlık, husumet; Latince 'hostilitas' düşman olma hali, 'hostis' yabancı/düşman) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Temel kaygı (basic anxiety) ile sıklıkla karıştırılır; temel kaygı çocuğun dünyada kendini yalnız ve çaresiz hissetmesiyle ilgili pasif bir korku durumuyken, temel düşmanlık bu duruma reaktif olarak gelişen aktif bir öfke ve saldırganlık dürtüsüdür.