Tutarlılık Tercihi
Preference For Consistency
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Yıllardır kırmızı et tüketiminin ekolojik yıkıma yol açtığını savunan bir çevre aktivistinin, salgın döneminde zihinsel konforunu korumak için ani bir kararla bu inancını sorgulayıp 'bireysel çabaların önemsiz olduğu' yönünde rasyonalizasyon üretmesi, tutarlılık tercihinin bilişsel sistemi koruma mekanizmasına somut bir örnektir.
Derin Analiz
Kişilik psikolojisi ve sosyal psikoloji kesişiminde yer alan bu yapı, bireylerin içsel çelişkilerden kaçınma motivasyonunu nicel olarak ölçer. Cialdini, Trost ve Newsom tarafından literatüre kazandırılan kavram; yüksek tutarlılık tercihine sahip kişilerin, yeni bilgileri işlerken mevcut şemalarıyla çelişen verileri reddetme veya yeniden yorumlama eğiliminde olduklarını gösterir. Festinger'in bilişsel çelişki kuramının bireysel farklılıklar düzlemindeki izdüşümüdür; düşük tutarlılığa sahip bireyler ise belirsizliği ve çelişkili bilişsel durumları daha yüksek bir toleransla karşılayabilir.
Etimoloji
Latince 'praeferre' (önde tutmak, yeğlemek) ve 'consistentia' (yerinde durma, tutarlılık, bir arada durma) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Bilişsel çelişki (anlık yaşanan psikolojik rahatsızlık durumu) ile karıştırılır; tutarlılık tercihi ise bu rahatsızlığa karşı bireyin sahip olduğu kalıcı motivasyonel yönelimdir.
Keşfetmeye Devam Edin
Bilişsel Çelişki
Bilişsel Çelişki
Cognitive Dissonance
Bilişsel sistemdeki iki veya daha fazla inanç, tutum veya davranış arasında tutarsızlık olduğunda ortaya çıkan ve bireyde güçlü bir motivasyonel gerilim yaratan hoş olmayan psikolojik durum.
İncele
Bilişsel Uyum
Bilişsel Uyum
Cognitive Consonance
Bilişsel uyumsuzluk teorisinde, iki veya daha fazla bilişsel unsurun (inanç, tutum, davranış) mantıksal ve psikolojik olarak birbiriyle tutarlı ve uyumlu olduğu durum.
İncele
Rasyonalizasyon
Rasyonalizasyon
Rationalization
Bireyin kabul edilemeyen dürtülerini veya davranışlarını, bilinçdışı motivasyonlarını gizlemek amacıyla mantıklı ve sosyal olarak kabul edilebilir bahanelerle açıklamaya çalıştığı bir ego savunma mekanizmasıdır.
İncele