Tutarsızlık Değerlendirmesi
Discrepancy Evaluation
Tanım
Değerlendirme araştırmalarında, bir programın uyum içinde olması beklenen iki veya daha fazla unsuru ya da değişkeni arasındaki farkların tespiti süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni kurulan bir psikolojik müdahale programının yöneticileri, program kılavuzunda haftada bir uygulanması öngörülen seansların, sahadaki uygulayıcılar tarafından yoğunluk nedeniyle ayda bire indirildiğini fark eder. Tutarsızlık değerlendirmesi bu noktada devreye girer; teorik tasarım (haftalık) ile fiili uygulama (aylık) arasındaki bu farkı ölçer ve program geliştirme ekibinin süreci revize etmesini sağlar.
Derin Analiz
Program değerlendirme ve metodoloji literatüründe tutarsızlık değerlendirmesi, tasarlanan hedefler ile fiili olarak elde edilen sonuçlar veya program bileşenleri arasındaki sapmaları sistematik olarak ortaya koyan analitik bir çerçevedir. Malcolm Provus tarafından geliştirilen Tutarsızlık Değerlendirme Modeli (Discrepancy Evaluation Model - DEM) temel alınarak yürütülen bu süreç; program tasarımı, kurulumu, süreci ve çıktıları olmak üzere farklı aşamalardaki uyumsuzlukları saptar. Amaç, karar vericilere programın hangi noktalarda teorik beklentilerden saptığını ampirik kanıtlarla göstermek ve düzeltici eylemler için stratejik bir zemin hazırlamaktır.
Etimoloji
Latince 'discrepare' (uyumsuz olmak, ses ayrılığı göstermek, 'dis-' [ayrılık, olumsuzluk] + 'crepare' [çıkarmak, seslenmek]) kelimesinden türetilen 'discrepancy' ile Latince 'ex-' (dışarı) ve 'valere' (güçlü/değerli olmak) kökünden gelen 'evaluation' kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
İhtiyaç analizi (program başlamadan önceki eksiklikleri belirler, tutarsızlık değerlendirmesi ise mevcut programın tasarımıyla uygulaması arasındaki çelişkileri inceler) ve sonuç değerlendirmesi (sadece nihai başarıya odaklanır, süreç içi uyumsuzlukları analiz etmez).