Tutum Kararsızlığı
Ambivalence Of An Attitude
Tanım
Bir tutumla ilişkili değerlendirici tepkilerin kendi içinde tutarsız olması durumu; hem olumlu hem olumsuz tepkilerin aynı nesneye karşı eş zamanlı olarak barınması yüksek kararsızlığa işaret eder.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir klinisyenin, hakkında hem mesleki açıdan çığır açıcı olacağına dair güçlü bir inanç beslediği hem de hastalar üzerinde henüz yeterince test edilmemiş olması nedeniyle derin bir kaygı duyduğu yeni bir psikoterapi yöntemine karşı sergilediği yüksek düzeyli tutum kararsızlığı.
Derin Analiz
Sosyal psikoloji ve tutum kuramları bağlamında tutum kararsızlığı, bireyin bir tutum nesnesine yönelik hem olumlu (pozitif) hem de olumsuz (negatif) duygu, düşünce veya eğilimleri aynı anda barındırması halidir. Tek boyutlu geleneksel tutum ölçümlerinin ötesine geçerek, tavırların yönü (valens) ile gücü arasındaki karmaşık etkileşimi inceler. Bilişsel çelişki kuramı ve tutum yapısının çok boyutluluğu çerçevesinde ele alındığında, yüksek kararsızlık düzeyi bireylerde karar verme süreçlerinde yavaşlamaya, dış iknalara karşı artmış duyarlılığa ve davranışsal tutarsızlıklara zemin hazırlar. Nöral düzeyde, çelişkili değerlemelerin işlenmesi ön singulat korteks (ACC) ve prefrontal bölgelerdeki çatışma izleme mekanizmalarını aktive eder.
Etimoloji
Latince 'ambo' (her ikisi de) ve 'valentia' (güç, değer, kapasite) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; zihinsel olarak iki zıt yönlü değer veya gücün aynı anda var olmasını ifade eder.
Karıştırmayın
Ambivalans (genellikle psikanalitik bağlamda aynı nesneye yönelik zıt dürtülerin varlığı) ile sıklıkla karıştırılır; tutum kararsızlığı ise tamamen bilişsel ve değerlendirici tepkilerin tutarsızlığına odaklanır.