Uyaran Değerlendirme Kontrolleri
Stimulus Evaluation Checks (secs)
Tanım
Bireyin bir olayın etkisini, duygusal yoğunluğunu ve niteliğini belirlemek üzere birden fazla boyutta gerçekleştirdiği bilişsel değerlendirme süreçleridir.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında beklenmedik yüksek sesli bir uyarıya maruz kalan denek, ilk milisaniyede 'yenilik' kontrolü (novelty check) yapar. Sesin aniden kesilmesi ve tehlike arz etmemesi üzerine 'hedefe uygunluk' (goal relevance) ve 'başa çıkma potansiyeli' devreye girer; böylece korku tepkisi hızla sönümlenir ve fizyolojik uyarılmışlık baz seviyeye döner.
Derin Analiz
Klaus Scherer'in Bileşen Duygu Teorisi'nin (Component Process Model) merkezinde yer alan uyaran değerlendirme kontrolleri (SECs), duygusal tepkilerin doğuşunu ve organizasyonunu sağlayan ardışık bilgi işlemleme basamaklarıdır. Bu mekanizma, çevresel uyarımların yenilik, hedefe uygunluk, beklenti uyumu, başa çıkma potansiyeli ve normatif uyumluluk gibi birincil ve ikincil boyutlarda süzülmesinden ibarettir. Bilişsel bilimler perspektifinden bakıldığında, SECs deterministik bir refleks zinciri değil; amigdala, prefrontal korteks ve insula ağları arasında gerçekleşen, anlık ve dinamik bir anlamlandırma matrisidir. Her bir kontrol basamağı, otonom sinir sisteminin fizyolojik tepki kalıplarını (örn. yüzde mimik, kalp hızı değişimi) ince ayardan geçirerek şekillendirir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Genel 'bilişsel değerlendirme' (cognitive appraisal) kavramı ile sıklıkla karıştırılır; oysa SECs bu sürecin alt bileşenlerini ve spesifik kontrol kriterlerini oluşturan somut işlemleme adımlarıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Nöral Kuantum Teorisi
Nöral Kuantum Teorisi
Neural Quantum Theory
Duyusal değişimlerin bir süreklilik izlemek yerine, nöral aktivitenin 'ya hep ya hiç' yasasına dayanarak kesikli basamaklar halinde gerçekleştiğini öne süren psikofizik kuram.
İncele
Brunswik Yüzleri
Brunswik Yüzleri
Brunswik Faces
Göz mesafesi, burun uzunluğu ve ağız yüksekliği gibi parametrelerin sistematik olarak değiştirilebildiği basit çizgi yüz çizimleridir.
İncele
Yaratıcı İmgelem
Yaratıcı İmgelem
Creative İmagination
Mevcut bilgilerin basit birer kombinasyonuyla açıklanamayan, tamamen yeni ve sıra dışı fikirlerin ortaya çıkmasını sağlayan zihinsel yetidir.
İncele
Teorik Olasılık
Teorik Olasılık
Theoretical Probability
Belirli bir olayın gerçekleşme olasılığının, istenen olası sonuçların sayısının tüm olası sonuçların sayısına matematiksel olarak bölünmesiyle elde edilen sayısal değer.
İncele