Uyarıcı İşlevi
Stimulus Function
Tanım
Bir uyarıcının bir tepkiyi tetiklemedeki rolü veya bir uyarıcının büyüklüğü ile tepkinin boyutu arasındaki matematiksel ilişkidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında bir güvercinin ışık uyarıcısına gagalama tepkisi vermesi durumunda, ışığın rengi ve şiddeti bir uyarıcı işlevi görerek pekiştirilmiş davranışı tetikler. Günlük yaşamda ise fırından yeni çıkmış ekmek kokusunun (uyarıcı) kişide salya salgılama ve iştahla mutfağa yönelme tepkisini (tepki) ortaya çıkarması bu kavramla açıklanır.
Derin Analiz
Deneysel psikoloji ve davranış analizinde uyarıcı işlevi, çevresel bir girdinin organizma üzerinde oluşturduğu tetikleyici veya düzenleyici etkiyi ifade eder. Klasik ve edimsel koşullanma paradigmalarında, uyarıcının sadece fiziksel özellikleri değil, aynı zamanda organizmanın geçmiş yaşantıları ve pekiştirme tarihçesi yoluyla kazandığı işlevsel değer incelenir. Örneğin, dondurmanın ağızda yarattığı tat ve doku, yalama ve yutma davranışını doğrudan ortaya çıkaran bir işlev görür. Psikofizik bağlamda ise Weber-Fechner yasaları çerçevesinde uyarıcı yoğunluğunun (magnitude) nöral ve davranısal tepki büyüklüğüyle olan matematiksel korelasyonunu kapsar.
Etimoloji
Karıştırmayın
Uyarıcı Özelliği (Stimulus property) ile karıştırılır; özellik uyarıcının fiziksel niteliğiyken, işlev o uyarıcının davranış üzerindeki nedensel ve tetikleyici etkisidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Koşullu Uyarıcı
Koşullu Uyarıcı
Conditioned Stimulus (CS)
Başlangıçta nötr olan ancak koşullanma süreci sonucunda doğal bir tepkiyi tetikleme kapasitesi kazanan uyarıcı.
İncele
Psikofizik
Psikofizik
Psychophysical / Psychophysics
🔹 1. (psychophysical): Fiziksel uyarıcıların niceliği ile bunların yarattığı öznel zihinsel deneyimler ve algısal tepkiler arasındaki niceliksel ilişkileri inceleyen bilimsel alan veya bu alanla ilgili olan. 🔹 2. (psychophysics): Fiziksel bir uyarıcının nesnel nitelikleri ile bu uyarıcılara karşı oluşan öznel duyusal algı arasındaki matematiksel ve deneysel ilişkileri inceleyen bilim dalıdır.
İncele