Yakınlık Etkisi
Propinquity Effect
Tanım
Bireylerin sık sık karşılaştıkları ve fiziksel olarak yakın oldukları kişilerle yakın ilişkiler kurma eğilimidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Üniversiteye yeni başlayan iki öğrencinin amfide sürekli aynı sırada yan yana oturması, başlangıçta sadece yüz tanışıklığı düzeyindeyken birkaç hafta içinde derin bir dostluğa ve akademik iş birliğine dönüşmesi yakınlık etkisinin klasik bir tezahürüdür.
Derin Analiz
Sosyal psikoloji literatüründe kişilerarası çekim dinamiklerinin temel taşlarından birini oluşturur. 1950 yılında Leon Festinger, Stanley Schachter ve Kurt Back tarafından MIT'deki Westgate öğrenci yurdu araştırmasıyla kavramsallaştırılmıştır. Temelinde bilişsel yükü azaltma ve aşinalık yaratma mekanizmaları yatar; sık karşılaşma, bireyin öngörülebilirlik algısını artırarak kaygıyı düşürür ve sosyal etkileşimi kolaylaştırır. Saf maruz kalma etkisiyle (mere-exposure effect) doğrudan örtüşmekle birlikte, çevresel mimarinin ve coğrafi mesafenin sosyal ağların inşasındaki belirleyici rolünü ampirik olarak ortaya koyar.
Etimoloji
Latince 'propinquitas' (yakınlık, hısımlık) sözcüğünden türetilmiştir; köken olarak 'prope' (yakın) zarfına dayanır.
Karıştırmayın
Saf maruz kalma etkisiyle sıklıkla karıştırılır; saf maruz kalma nesnelere veya uyarıcılara yönelik olumlu tutum geliştirilmesini açıklarken, yakınlık etkisi aktif sosyal ilişkilerin ve bağların kurulmasını coğrafi yakınlık ekseninde inceler.
Keşfetmeye Devam Edin
Rol Mahrumiyeti
Rol Mahrumiyeti
Role Deprivation
Kültürel ve psikolojik açıdan anlamlı statülerin ve sosyal rollerin belirli bireylerden veya gruplardan haksız yere esirgenmesi durumudur.
İncele
Karşılıklı Bağımlılık
Karşılıklı Bağımlılık
İnterdependence
İki ya da daha fazla bireyin, durumun veya değişkenin, birindeki değişimin kaçınılmaz olarak diğerini etkileyeceği biçimde birbirine karşılıklı olarak dayanması veya reaksiyon göstermesi durumu.
İncele
Normatif-yeniden Eğitici Strateji
Normatif-yeniden Eğitici Strateji
Normative-reeducative Strategy
Toplumsal değişimin, bireylerin kültürel çevreleri ve değer sistemleri içinde aktif olarak yeniden eğitilmesiyle gerçekleşebileceğini savunan sosyal psikolojik strateji.
İncele
Üstlenilen Rol
Üstlenilen Rol
Assumed Role
Bir bireyin belirli bir statü veya pozisyon için beklendiği inancıyla benimsediği davranış kalıbı ve belirsizlikle başa çıkma yöntemi.
İncele