Yanlış Numara Tekniği
Wrong Number Technique
Tanım
Bireylerin belirli sosyal veya etnik gruplara ait üyelere yardım etme eğilimlerini, telefon aracılığıyla kurgulanmış küçük bir acil durum senaryosu üzerinden dolaylı yoldan ölçen sosyal psikoloji yöntemidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir araştırmacı, farklı etnik kökenlere ait isimler kullanarak rastgele numaraları arar ve aracının bozulduğunu, ankesörlü telefonda son parçasının kaldığını belirterek katılımcıdan bir tamirciyi aramasını rica eder. Katılımcının bu çağrıyı yapıp yapmama hızı ve olasılığı, arayanın kimliğine yönelik örtük tutumların nicel bir göstergesi olarak kaydedilir.
Derin Analiz
Sosyal psikoloji ve önyargı araştırmalarında kullanılan bu teknik, açık uçlu anketlerin dezavantajı olan sosyal istenirlik yanlılığını (social desirability bias) aşmayı hedefler. Samuel L. Gaertner ve Leonard B. Bickman tarafından 1971 yılında geliştirilen yöntemde, katılımcılar gerçek bir niyet beyan etmek yerine doğal dışı bir yardımlaşma testine tabi tutulur. Arayanın kimliği (örneğin aksanı, ismi veya aidiyeti) manipüle edilerek, katılımcının in-group (iç grup) ve out-group (dış grup) dinamiklerine göre yardım davranışının nasıl değiştiği ampirik olarak gözlemlenir. Nörodavranışsal temelde, bu durum empati devrelerinin ve önyargıyla ilişkili kortikal ağların (özellikle medial prefrontal korteks ve amigdala etkileşimi) örtük (implicit) düzeyde nasıl aktive olduğunu incelemek için dolaylı bir behavioral (davranışsal) proxy sağlar.
Etimoloji
İngilizce 'wrong' (hatalı, yanlış) ve 'number' (sayı, numara) sözcükleri ile Fransızca kökenli 'technique' (yöntem, teknik) kelimesinin birleşiminden oluşan deneysel bir metodoloji tanımıdır.
Karıştırmayın
Sosyal mesafe ölçekleri (social distance scales) ve doğrudan tutum anketleri; bu yöntemler bilinçli beyana dayandığı için katılımcılar önyargılarını gizleyebilirken, yanlış numara tekniği davranışsal ve örtük ölçüm sunar.
Keşfetmeye Devam Edin
Örtük Önyargı
Örtük Önyargı
İmplicit Bias / İmplicit Prejudice
🔹 1. (implicit bias): Bireylerin bilinçli farkındalığı veya kasıtlı onayı olmaksızın, algı, yargı ve davranışlarını etkileyen otomatik olarak tetiklenen bilinçsiz ilişkilendirmeler veya değerlendirmeler. 🔹 2. (implicit prejudice): Bireyin bilinçli farkındalığında olmaksızın, belirli bir sosyal gruba karşı sergilediği olumsuz tutum ve eğilim.
İncele