Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Yapboz Yöntemi

Jigsaw Method

Tanım

Öğrencilerin ortak bir hedefe ulaşmak için birbirlerinin öğretmeni haline geldiği, işbirlikçi öğrenmeyi ve önyargıyı azaltmayı amaçlayan yapılandırılmış bir grup öğrenme tekniği.

Örnek Vaka / Uygulama

Beşer kişilik sınıflarda, öğretmen bir Amerikan tarihi konusunu beş alt başlığa ayırır. Her gruptan birer öğrenci 'uzmanlık grubu' oluşturarak aynı alt başlığı birlikte çalışır ve ardından kendi ana gruplarına dönerek diğer üyelere bu konuyu öğretir.

Derin Analiz

1970'lerde deneysel sosyal psikolog Elliot Aronson ve meslektaşları tarafından geliştirilen bu yöntem, rekabetçi sınıf ortamlarını işbirlikçi dinamiklerle dönüştürmeyi hedefler. Temel mekanizma, karşılıklı bağımlılık (interdependence) ilkesine dayanır. Öğrenci, materyalin sadece kendi alt uzmanlık alanından sorumlu olduğu için diğer grup üyelerinin bilgisine muhtaçtır. Bu durum, sosyal dışlanmayı ve örtük önyargıları kırar çünkü başarı, grubun tüm üyelerinin bilgiye eşit katkı vermesiyle mümkündür. Bilişsel yük kuramı açısından bakıldığında, karmaşık bilgiyi küçük parçalara (chunking) bölerek işleme kapasitesini optimize eder ve akran öğrenmesini (peer learning) maksimize eder.

Etimoloji

İngilizce 'jigsaw' (yapboz, kıl testeresiyle kesilmiş parça) kelimesinden türetilmiştir; parçaların bir araya gelerek bütünlüklü bir yapı oluşturması metaforuna dayanır.

Karıştırmayın

Geleneksel grup çalışması veya beyin fırtınası ile karıştırılır; ancak onlardan farklı olarak yapılandırılmış bir bireysel sorumluluk ve zorunlu akran öğretimi aşaması içerir.