Beyin Fırtınası
Brainstorming
Tanım
Bireylerin veya grupların, anında eleştirel değerlendirme yapmaksızın, potansiyel değerlerinden bağımsız olarak spontane ve engelsiz bir şekilde fikir ürettiği problem çözme stratejisi.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni bir klinik araştırma protokolü tasarlayan bir psikiyatri ekibi, hastaların tedaviye uyumunu artırmak için bir oturum düzenler. Toplantı kuralı gereği ilk aşamada sunulan hiçbir fikir (ne kadar maliyetli veya sıra dışı görünürse görünsün) eleştirilmez veya reddedilmez; tahta üzerindeki tüm fikirler listelenir. Bu süreç, sonrasında en uygun hipotezin evrilmesine zemin hazırlar.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve yaratıcı düşünce literatüründe beyin fırtınası, diverjan (ıraksak) düşünce süreçlerini tetikleyen temel bir araçtır. Sürecin temel mekanizması, bilişsel sansürün ve sosyal değerlendirme kaygısının geçici olarak askıya alınmasına dayanır. Ön beyin işlevleri ve yürütücü işlevler, geleneksel problem çözme aşamasında analitik filtreleme yaparken; beyin fırtınası evresinde bu filtreleme bilinçli olarak ertelenir. Bu durum, zihnin olağan dışı, uzak ve istatistiksel olarak düşük olasılıklı bağlantılar kurmasını (remote association) kolaylaştırır. Ancak grup dinamiklerinde sıklıkla görülen 'sosyal kaytarma' (social loafing) veya 'değerlendirme korkusu' gibi engeller, bireysel beyin fırtınasının bazı durumlarda daha yüksek verim sunabileceğini ampirik çalışmalarla göstermiştir.
Etimoloji
İngilizce 'brain' (beyin) ve 'storm' (fırtına) kelimelerinin birleşiminden oluşan terim, zihinsel enerjinin ani ve şiddetli bir şekilde serbest bırakılmasını ifade eder; kökensel olarak 1940'larda Alex Osborn tarafından reklam ajansında yaratıcı problem çözme tekniklerini tanımlamak için literatüre kazandırılmıştır.
Karıştırmayın
Konverjan (yakınsak) düşünce ile sıklıkla karıştırılır; oysa beyin fırtınası seçenekleri elemek değil çoğaltmak üzerine kuruludur. Ayrıca sıradan toplantılar veya serbest tartışmalarla aynı şey değildir, çünkü yapılandırılmış bir yargısızlık kuralı gerektirir.