Yapılandırmacı Duygu Kuramı
Constructivist Theory Of Emotion
Tanım
Duyguların doğuştan gelen ve sabit evrensel programlar olmadığını, aksine bireyin sosyal deneyimleri, kültürel bağlamı ve bilişsel kategorizasyonu yoluyla anlık olarak inşa edildiğini öne süren teorik yaklaşım.
Örnek Vaka / Uygulama
Yüksek kalp atış hızı ve avuç içi terlemesi yaşayan bir birey; laboratuvar ortamında bilimsel bir sınava girdiğini düşünüyorsa bu durumu 'heyecan veya kaygı' olarak, romantik bir buluşmada olduğunu düşünüyorsa 'tutku' olarak etiketler. Fizyolojik uyarım aynı olmasına rağmen, bilişsel ve kültürel bağlam duygunun türünü tamamen farklı şekilde inşa eder.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve duygu psikolojisi literatüründe bu yaklaşım, temel duygu teorilerinin (Ekman'ın evrensel yüz ifadeleri varsayımı gibi) aksine, duygusal deneyimin biyolojik birer refleks olmadığını savunur. Nörobiyolojik düzeyde beyin, somatik duyumları (interosepsiyon) geçmiş deneyimler ve mevcut çevresel ipuçlarıyla harmanlayarak bir anlam (kavramsallaştırma) üretir. Bu süreç, dilin ve kültürel öğrenmenin duygusal kategorileri şekillendirmede merkezi bir rol oynamasına dayanır; yani öfke veya korku gibi etiketler, doğanın verili kategorileri değil, zihnin yorumlayıcı inşalarıdır.
Etimoloji
Latince 'construere' (inşa etmek, yığmak) fiilinden türetilen 'constructivist' terimi ile Yunanca 'theoria' (bakış açısı, gözlem) sözcüğünün birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Temel Duygu Teorisi (Basic Emotion Theory) ile sıklıkla karıştırılır; temel duygu teorisi duyguların evrensel, biyolojik ve sabit programlar olduğunu savunurken, yapılandırmacı kuram duyguların durumsal ve kültürel olarak esnek bir şekilde üretildiğini savunur.