Yas Çalışması
Grief Work (griefwork)
Tanım
Yas tutan bireyin, ölen kişiyle olan duygusal bağını kademeli olarak dönüştürerek kendi yaşamına yeniden odaklanmasını sağlayan teorik psikolojik süreçtir.
Örnek Vaka / Uygulama
Kocanı ani bir kalp kriziyle kaybeden 42 danışan, ilk aylarda onun eşyalarına dokunamamakta ve ölümünü inkâr etmektedir. Klinik psikolog eşliğinde yürütülen yas çalışması seanslarında, danışanın eşinin gardırobundaki kıyafetleri yavaşça ayıklamasına, onunla içsel diyaloglar kurarak öfke ve suçluluk gibi tokenize edilmiş duyguları ifade etmesine alan açılır. Bir yılın sonunda danışan, eşinin yüzüğünü zincire takıp boynunda taşıyarak onun anısıyla barışık şekilde yeni kariyer hedeflerine odaklanabilmektedir.
Derin Analiz
Sigmund Freud'un 1917 tarihli 'Yas ve Melankoli' (Mourning and Melancholia) makalesinde ilk kez formüle edilen yas çalışması, başlangıçta libidinal enerjinin (libidinal kathexis) kaybedilen nesneden tamamen koparılması ve hayattaki diğer nesnelere yönlendirilmesi gereken bir kopuş süreci olarak tanımlanmıştır. Ancak çağdaş klinik psikoloji ve bağlanma teorisi bu dogmatik kopuş modelini reddeder; bunun yerine Klass, Silverman ve Nickman gibi teorisyenlerin geliştirdiği 'devam eden bağlar' (continuing bonds) perspektifini benimser. Güncel klinik pratikte yas çalışması, bağı tamamen kesmek değil; içsel temsili yeniden yapılandırmak, anılarla barışmak ve yeni yaşam rollerine uyum sağlarken ölüyle sembolik bir ilişki sürdürmek anlamına gelir. Patolojik yas veya komplike yas durumlarında bu bilişsel ve duygusal işleme süreci sekteye uğrar.
Etimoloji
İngilizce 'grief' (eski Fransızca 'grever' [ağır yük yüklemek, üzmek], Latince 'gravare' [ağırlaştırmak]) ve 'work' (Eski İngilizce 'weorc' [çalışmak, çabalamak, eylem]) kelimelerinin birleşiminden oluşan bir bileşik terimdir.
Karıştırmayın
Melankoli veya depresyon (genellikle benliğin de değersizleştiği klinik patolojilerdir; yas çalışması ise işlevsel bir adaptasyon sürecidir), kopma teorileri (eski freudyen tam ayrılma varsayımı, modern devam eden bağlar modeliyle karıştırılır).