Yoğun Bakım Sendromu
İntensive Care Syndrome
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Yetmiş yaşındaki bir hasta, geçirdiği majör kardiyovasküler cerrahi sonrasında yoğun bakım ünitesinde mekanik ventilatöre bağlı olarak üç gün boyunca izole bir odada tutulmuştur. Bu sürecin sonunda hasta, hemşirelerin kendisine zarar vermeye çalıştığını iddia etmeye başlamış, odanın duvarlarında var olmayan hareketli gölgeler gördüğünü bildirerek tıbbi cihazları sökmeye çalışmıştır. Yapılan nöropsikiyatrik değerlendirmede, altta yatan organik bir beyin hasarından ziyade duyusal yoksunluk ve farmakolojik etkilerin tetiklediği yoğun bakım sendromu tablosu saptanmıştır.
Derin Analiz
Yoğun bakım sendromu, kritik hastaların takip edildiği yüksek teknolojili ve uyarıcıdan yoksun ya da aşırı uyarıcılı ortamlarda gelişen akut nöropsikiyatrik tablolardan biridir. Etiyolojisinde; hastanın yoğun bakıma girmeden önceki somatik ve psikolojik durumu, kronolojik yaşı, geçirdiği cerrahi veya medikal komplikasyonlar ile uygulanan farmakolojik ajanların (sedatifler, analjezikler, antikolinerjikler) davranışsal yan etkileri çok boyutlu bir interaksiyon sergiler. Bilişsel ve duyusal girdilerin ani kısıtlanması veya kaotik bir şekilde kesintiye uğraması, talamokortikal devrelerde bilgi işleme süreçlerini bozar; bu durum hastada gerçeklik algısının kaybı, paranoid sanrılar, görsel ve işitsel hallüsinasyonlarla karakterize akut konfüzyonel durumların ve geçici psikotik reaksiyonların ortaya çıkmasına zemin hazırlar.
Etimoloji
Latince 'intensivus' (şiddetli, yoğun) + Lateince 'cura' (bakım, ihtimam) ve Yunanca 'syndromon' (bir araya gelen belirtiler kümesi)
Karıştırmayın
Deliryum ile sıklıkla karıştırılır; ancak yoğun bakım sendromu, spesifik olarak yoğun bakım ortamının yarattığı duyusal yoksunluk ve izolasyon koşullarına ikincil gelişen psikotik tablolara odaklanırken, deliryum daha geniş bir etiyolojik yelpazeye (metabolik bozukluklar, enfeksiyonlar vb.) sahiptir.