Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Yorumlayıcı Tepki

İnterpretive Response

Tanım

Terapistin, danışanın kurduğu cümlenin ardındaki örtük anlamı, temel motivasyonu veya gizli motifi aydınlatmak ya da özetlemek amacıyla verdiği profesyonel geri bildirim.

Örnek Vaka / Uygulama

Seans sırasında yerindeki yöneticisiyle sürekli çatışma yaşadığını anlatan bir danışanın, 'Ne zaman bana bir görev verse, sanki altını oymaya çalışıyormuş gibi hissediyorum ve ellerim titriyor' sözleri üzerine terapistin, 'Acaba otorite figürleriyle ilgili geçmişteki çözülmemiş çatışmalarınız, bugünkü yerinize mi yansıyor olabilir?' şeklindeki klinik müdahalesi yorumlayıcı tepkiye örnektir.

Derin Analiz

Psikodinamik ve danışan merkezli terapötik süreçlerde 'yorumlayıcı tepki', yüzeysel anlatının ötesine geçerek danışanın farkındalık alanını genişletmeyi hedefler. Bu müdahale, danışanın dirençlerini aşmasında, bilinçdışı süreçleri, savunma mekanizmalarını ve, aktarım dinamiklerini fark etmesinde katalizör rolü üstlenir. Terapist, danışanın ilettiği materyali yapılandırarak ona yeni bir perspektif (bilişsel ve duygusal bir çerçeve) sunar. Ancak bu tepkinin zamanlaması ve dozu kritik önem taşır; erken veya yanlış temellendirilmiş bir yorum, danışanın savunmalarını katılaştırabilir veya terapötik ittifakı zedeleyebilir.

Etimoloji

Latince 'interpretari' (açıklamak, anlamlandırmak, çevirmek) fiilinden türetilen 'interpretatio' ile Eski İngilizce 'sponsio' (yanıt, söz verme) köklerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Yansıtma (reflection) ile sıklıkla karıştırılır. Yansıtma, danışanın duygusunu veya içeriğini aynalayarak ona geri verirken; yorumlayıcı tepki, danışanın açıkça ifade etmediği, satır aralarındaki derin anlamı ve nedenselliği ortaya çıkarır.