Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Yutulma Korkusu

Engulfment

Tanım

Bireyin dışsal bir güç tarafından ele geçirilme veya yakın ilişkilerde bağımsızlığını ve benliğini tamamen yitirme korkusuyla deneyimlediği aşırı kaygı durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

30 yaşındaki danışan M.K., romantik ilişkilerinde partneriyle her hafta sonu birlikte vakit geçirme teklifini dahi kendi özgür iradesinin elinden alınması olarak algılamakta, partnerinin mesajlarına anında yanıt vermediğinde kendi benliğinin karşı tarafın istekleri içinde eriyip kaybolacağı yönünde yoğun panik atak benzeri somatik belirtiler yaşamaktadır.

Derin Analiz

Britanyalı psikiyatrist R. D. Laing tarafından ilk kez kavramsallaştırılan bu fenomen, özellikle ontolojik güvensizlik yaşayan bireylerin interpersonal dinamiklerdeki temel savunma mekanizmalarını açıklar. Benlik sınırlarının (ego boundaries) geçirgenliğine dair aşırı hassasiyet, yakınlığı bir bağ kurma fırsatı olarak değil, bireysel kimliğin varoluşsal bir tehdit altında yok olması şeklinde algılamaya yol açar. Klinik pratikte, bu savunma düzeneği genellikle borderline kişilik örgütlenmesi ile ilişkilendirilir; burada hasta hem yoğun bir terk edilme korkusu (abandonment terror) hem de potansiyel yakınlığın getirdiği yutulma paniği arasında gidip gelen bir ambivalans yaşar.

Etimoloji

Orta İngilizce 'engulfen' (girdaba çekmek, yutmak) fiilinden türetilmiş olup, Latince 'in-' (içine) ve Eski Fransızca 'golfe' (körfez, derin çukur/girdap) köklerine dayanmaktadır.

Karıştırmayın

Terk edilme korkusu (abandonment fear) ile sıklıkla karıştırılır; ancak terk edilme yalnız kalma ve reddedilme acısını içerirken, yutulma korkusu aşırı yakınlık kurma ve bireyselliği kaybetme tehlikesine odaklanır.