Yüz Hareketi Kodlama Sistemi
FACS
Tanım
İnsan yüz kası hareketlerini anatomik temelde en küçük bileşenlerine (Action Units) ayıran ve gözlem yoluyla kodlayan standartlaşmış bir davranışsal analiz metodolojisidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik görüşme sırasında majör depresif bozukluk tanısı değerlendirilen bir danışanın neşe beyan ettiği esnada, zygomaticus major kasının (AU12) aktive olduğu ancak orbicularis oculi kasının (AU6 - Duchenne gülümsemesinin otantiklik göstergesi) kasılmadığı FACS analizi ile saptanır; bu uyumsuzluk klinik olarak maskelenmiş üzüntü veya sahte olumlu duygu işareti olarak rapor edilir.
Derin Analiz
Paul Ekman ve Wallace V. Friesen tarafından geliştirilen Yüz Hareketi Kodlama Sistemi (FACS), yüz ifadelerinin anatomik temellerini objektif bir şekilde sınıflandırmak için tasarlanmış çığır açıcı bir araçtır. Sistem, duygusal tepkiler sırasında kasılan kas gruplarını (örn. zigomatik majör kası) Eylem Birimleri (Action Units - AU) adı verilen numerik kodlara dönüştürür. Nöropsikoloji ve klinik psikolojide, mikro ifadelerin tespiti, otantik ve maskelenmiş duyguların ayırt edilmesi, depresyon veya şizofreni gibi psikopatolojilerdeki afektif küntlük veya hiper-reaktivite durumlarının ölçülmesinde ampirik bir temel sunar. Öznel öz-bildirim yanlılıklarından bağımsız olarak davranışsal veriyi kantitatif formata sokması açısından bilişsel bilimler ve davranışsal nörobilim laboratuvarlarında altın standart olarak kabul edilir.
Etimoloji
İngilizce 'Facial Action Coding System' ifadesinin akronimi; Latince 'facies' (yüz) + 'actio' (hareket/eylem) sözcüklerinin modern metodolojik birleşimi.
Karıştırmayın
Duygu Durum Ölçekleri (subjektif bildirim araçları) ve otomatik duygu tanıma yazılımları (yapay zeka tabanlı yüz okuma algoritmaları) ile sıklıkla karıştırılır; FACS bir yazılım değil, insan gözlemine dayanan titiz bir anatomik kodlama anatomi/davranış metodolojisidir.