Zaman-gecikmeli Desen

Zekâ gelişimini inceleyen bir araştırmacı, 2005 yılında 20 yaşında olan bir grup genci, 2010 yılında yine 20 yaşında olan başka bir grup genci ve 2015 yılında yine 20 yaşında olan üçüncü bir grup genci zekâ testine tabi tutar. Tüm gruplar 20 yaşındadır ancak farklı yıllarda doğmuşlardır. Araştırmacı bu sayede, 20 yaşındaki bireylerin zekâ düzeylerinin 2005, 2010 ve 2015 yılları arasında zamansal bir değişime uğrayıp uğramadığını inceler; ancak elde edilen farkların teknolojik gelişmeler veya eğitim kalitesindeki kuşaksal değişimlerden (kuşak etkisi) mi kaynaklandığını kesin olarak ayırt edemez.