Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kesitsel Desen

Cross-sectional Design

Tanım

Farklı yaş veya gelişim düzeylerindeki bireylerin tek bir zaman diliminde karşılaştırıldığı nicel bir araştırma yöntemidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Beş yaşındaki ve sekiz yaşındaki çocukların kelime dağarcığı gelişimini aynı takvim ayı içinde test ederek kıyaslayan bir araştırma, klasik bir kesitsel desen örneğidir. Ancak bu çalışma çocukların zaman içindeki bireysel gelişim eğrilerini göstermez.

Derin Analiz

Kesitsel desenler, epidemiyoloji ve gelişim psikolojisinde popülasyonların belirli bir andaki durumunu haritalandırmak için sıklıkla kullanılır. Değişkenler arası ilişkiler hakkında hızlı bir ön bakış sunsa da, verilerin zamanlı toplanması nedeniyle 'zaman sırası' (temporality) ölçütünü karşılayamaz. Bu durum, nedensellik çıkarımı yapılmasını metodolojik olarak engeller ve gözlenen ilişkilerin yönlülüğü konusunda belirsizlik yaratır. Ayrıca, yaş gruplarının karşılaştırıldığı durumlarda yaş (age) ile doğum yılı (cohort) etkileri birbirine karışabilir; bu da kohort etkisinin bir confounder (karıştırıcı değişken) olarak sonuca etki etmesine yol açar.

Etimoloji

İngilizce 'cross' (kesişen, enlemesine) ve 'section' (kesit, bölüm) kelimelerinin birleşiminden türetilmiş; metodolojide belirli bir zaman kesitini ifade eden modern bir bilimsel terimdir.

Karıştırmayın

Boylamsal desen (longitudinal design) ile sıklıkla karıştırılır; boylamsal desen aynı katılımcıları zaman içinde tekrar tekrar takip ederken, kesitsel desen farklı katılımcıları tek bir anda inceler.