Zihinsel Döndürme
Mental Rotation
Tanım
İki veya üç boyutlu nesnelerin zihinsel temsillerini uzayda saat yönünde veya saat yönünün tersine döndürme ve manipüle etme becerisidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir mimarın, karmaşık bir binanın 3D modelini bilgisayar ekranında farklı bir açıya çevirmeden önce, yapının arkasında kalan cephenin nasıl görüneceğini zihninde tam olarak hesaplayıp görselleştirmesi zihinsel döndürme becerisine dayanır.
Derin Analiz
Zihinsel döndürme, bilişsel psikoloji ve nöropsikoloji literatüründe uzaysal işleme (spatial processing) kapasitesinin temel taşlarından biri olarak incelenir. Roger Shepard ve Jacqueline Metzler'in öncülük ettiği klasik kronometrik çalışmalar, nesnelerin döndürülme açısı ile bu nesnelerin aynı olup olmadığına karar verme süresi arasında doğrusal (lineer) bir ilişki bulunduğunu kanıtlamıştır. Diğer bir deyişle, nesne ne kadar büyük bir açıyla döndürülmüşse, insan zihninin fiziksel dünyadaki rotasyon yasalarını taklit ederek bu dönüşü tamamlaması o kadar uzun sürmektedir. Nörogörüntüleme verileri, bu sürecin yürütülmesinde parietal korteks başta olmak üzere sağ hemisferin ağırlıklı bir rol oynadığını ve motor planlama alanlarının da bu simülasyona eşlik ettiğini göstermektedir.
Etimoloji
Latince 'mens' [zihin, akıl] ve 'rotare' [döndermek, çark gibi çevirmek] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Mekansal farkındalık (spatial awareness) ile sıklıkla karıştırılır; mekansal farkındalık bireyin çevredeki nesnelerle kendi konumunu algılamasını kapsarken, zihinsel döndürme nesnelerin bizzat zihinsel uzayda manipüle edilmesini gerektirir.