Zihinsel Muhasebe
Mental Accounting
Tanım
Bireylerin gelir ve giderlerini zihinsel olarak kategorilere ayırarak, ekonomik kararlarını rasyonel olmayan bir biçimde göreceli değerler üzerinden değerlendirdikleri bilişsel bir süreçtir.
Örnek Vaka / Uygulama
Yatırımcının spekülasyon yoluyla elde ettiği kazançları 'riskli para' olarak görüp tek bir gecede yüksek riskli kripto paralara yatırması, buna karşılık aynı miktardaki maaş birikimini 'emek terliği' kategorisinde değerlendirip faizsiz mevduatta tutması zihinsel muhasebenin klasik bir tezahürüdür.
Derin Analiz
Davranışsal iktisat ve bilişsel psikoloji ekseninde Richard Thaler tarafından kavramsallaştırılan zihinsel muhasebe, insan zihninin parayı 'fungible' (birbirinin yerine geçebilir) bir varlık olarak ele almak yerine, kaynağına ve amacına göre farklı zihinsel hesaplara atfettiğini gösterir. Bu durum, klasik iktisattaki rasyonel insan modelinin aksine, bireylerin kazanç ve kayıpları mutlak değerler üzerinden değil, bağlamsal ve göreceli çerçeveler içinde değerlendirdiğini kanıtlar. Bilişsel önyargılar, çerçeveleme etkisi (framing effect) ve prospect teorisi (beklenti teorisi) ile doğrudan ilişkilidir.
Etimoloji
Karıştırmayın
RasyonelChoice (Rasyonel Seçim Teorisi) ile karıştırılır; rasyonel seçim paranın kaynağına bakılmaksızın maksimum fayda gözetmesini savunurken, zihinsel muhasebe paranın psikolojik olarak etiketlenip farklı kurallara tabi tutulduğunu inceler.
Keşfetmeye Devam Edin
Özdeşlik İlkesi
Özdeşlik İlkesi
İdentity Principle
Bir nesnenin ya da önermenin kendisiyle aynı olduğunu, X ile Y özdeş olduğunda ikisi hakkında kurulan ifadelerin aynı doğruluk değerine sahip olacağını savunan mantık ve gelişim psikolojisi ilkesi.
İncele
Çözünürlük
Çözünürlük
Resolution
Gözün veya optik bir sistemin, birbirine çok yakın iki nesneyi ayrı bağımsız varlıklar olarak ayırt edebilme yeteneğinin ölçüsüdür.
İncele
Çağrışım-tepki Süresi
Çağrışım-tepki Süresi
Association-reaction Time
Kelime çağrışım testinde, uyarıcı kelimenin verilmesi ile bireyin verdiği tepki kelimesi arasında geçen milisaniye cinsinden süre.
İncele
Düşünce Örneklemesi
Düşünce Örneklemesi
Thought Sampling
Bireylerin bilinç akışındaki düşünce, duygu ve algıların terapötik ya da bilimsel amaçlarla belirli zaman aralıklarında ses kaydı veya yazılı notlar yoluyla kaydedilmesi yöntemidir.
İncele