5-HIAA (5-hidroksiindolasetik Asit)
5-HIAA
Tanım
Serotoninin (5-HT) ana yıkım ürünü ve metabolitidir; biyolojik sistemlerde serotonin dönerliğini ve tükenme hızını ölçmek için kullanılan birincil biyobelirteçtir.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik araştırmalarda intihar girişiminde bulunan ve yüksek dürtüsellik sergileyen hastaların beyin omurilik sıvısındaki 5-HIAA seviyelerinin, kontrol grubuna kıyasla belirgin şekilde düşük olduğu saptanmıştır; bu bulgu, düşük serotonerjik aktivitenin agresyon ve dürtüsel kontrolsüzlükle ilişkisini incelemede somatik bir temel oluşturur.
Derin Analiz
5-HIAA, monoamin Nörotransmitter serotonin metabolizmasının temel son ürünüdür ve monoaminooksidaz (MAO) enzimi ile aldehit dehidrojenaz aracılığıyla sentezlenerek böbrekler yoluyla idrarla atılır. Nöropsikiyatri ve biyolojik psikoloji alanında, merkezi sinir sistemindeki serotonerjik aktivitenin dolaylı bir göstergesi olarak omurilik sıvısında (serebrospinal sıvı - CSS) veya 24 saatlik idrar örneklerinde kantitatif olarak ölçülür. Özellikle serotonerjik disfonksiyonla karakterize majör depresif bozukluk, dürtü kontrol bozuklukları, intihar davranışı ve nöroendokrin tümörler (karsinoid sendrom) gibi klinik tabloların etiyolojisinde kritik bir laboratuvar parametresidir.
Etimoloji
Kimyasal formül ve yapı türevidir: 5- (5. karbon pozisyonundaki hidroksil grubu) + hidroksi + indol + asetik asit
Karıştırmayın
Serotonin (5-HT) ile karıştırılır; serotonin aktif nörotransmitterin kendisiyken, 5-HIAA onun inaktif yıkım ürünüdür.