Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Ahlaki Tutarlılık

Moral Consistency

Tanım

Bir bireyin farklı bağlamlarda ve zaman içinde sergilediği kararlı, öngörülebilir ahlaki tutum ve davranış örüntüsü.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir hastane yöneticisinin, hem kendi finansal çıkarlarını zedeleyecek durumlarda dahi hastaların sağlık hakkını savunması hem de günlük yönetim kararlarında aynı adalet ilkelerini istisnasız uygulaması ahlaki tutarlılığa somut bir örnektir.

Derin Analiz

Ahlaki tutarlılık, bilişsel psikoloji ve kişilik psikolojisinin kesişim kümesinde yer alan, bireyin içsel değer sistemi ile dışsal eylemleri arasındaki uzun vadeli uyumu inceler. Kohlberg'in ahlaki gelişim evreleri ve Rest'in ahlaki eylem modeli çerçevesinde ele alındığında, bu kavram sadece ahlaki muhakeme kapasitesini değil, aynı zamanda bu muhakemenin durumsal baskılara direnç gösterip göstermediğini de test eder. Nörobiyolojik düzeyde, prefrontal korteksin (özellikle ventromedial prefrontal korteks) sağladığı dürtü kontrolü ve uzun vadeli planlama becerileri, tutarlı ahlaki kararların alınmasında ve tutumların zamansal istikrarında kritik bir rol oynamaktadır. Sosyal psikolojide ise tutarsızlık durumlarının yaratacağı bilişsel çelişkiyi (cognitive dissonance) önleme mekanizması olarak işlev görür.

Etimoloji

Latince 'moralis' (töreye, ahlaka ilişkin; mos kökünden) ve 'consistentia' (durma, yerinde kalma, tutarlı olma; consistere fiilinden türetilmiştir).

Karıştırmayın

Ahlaki hipokrasi (moral hypocrisy) ile karıştırılabilir; ahlaki hipokrasi kişinin ahlaki görünüm sergileyip gerçekte kendi çıkarları doğrultusunda hareket etmesiken, ahlaki tutarlılık söylem ve eylem birliğinin zamansal istikrarıdır.