Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Altyazılama

Captioning

Tanım

Konuşulan sözcüklerin metin olarak ekranda gösterilmesi; işitme kaybı olan bireylerin sözel sunumları ve diyalogları takip edebilmesini sağlayan erişilebilirlik teknolojisi.

Örnek Vaka / Uygulama

İşitme kaybı yaşayan bir bireyin, televizyonda yayımlanan bir dramatik yapımı veya akademik bir konferansı, konuşmacının tonlamalarını ve arka plan ses efektlerini de içeren (kapalı altyazı) metinler aracılığıyla eksiksiz bir şekilde takip etmesi.

Derin Analiz

Altyazılama, bilişsel yük kuramı ve çift kodlama kuramı bağlamında işitsel bilginin görsel kanalla desteklenmesini sağlayarak anlama ve hafızada kalıcılığı artıran kritik bir bilişsel destektir. Özellikle işitme engelli bireyler için bir telafi mekanizması işlevi görürken, aynı zamanda ikinci dil ediniminde ve gürültülü ortamlarda bilgi işlemede fonolojik döngünün verimliliğini artırır. Nörokognitif düzeyde, işitsel uyaranların zamanlı görsel metinle eşleştirilmesi, Broca ve Wernicke alanları ile görsel korteks arasında entegre bir sinaptik aktivasyon gerektirir.

Etimoloji

Latince 'captio' (yakalama, alma) kökünden türetilen 'caption' (başlık, yazı) kelimesinin türevidir; görsel-işitsel materyallerdeki sözlü içeriğin yazılı metne dönüştürülmesi sürecini ifade eder.

Karıştırmayın

Dublaj (sesin başka bir dile çevrilmesi) ve çeviri altyazı (farklı bir dildeki metnin hedef dile aktarılması); captioning ise genellikle aynı dildeki işitsel içeriğin tüm işitsel detaylarıyla birlikte yazılı dökümüdür.