Amaç Gradyanı
Goal Gradient
Tanım
Bir pekiştirece olan uzaysal veya zamansal mesafe azaldıkça, organizmanın gösterdiği davranışın yoğunluğunun ve hızının sistematik olarak artması durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir kafenin kahve sadakat kartında toplam 10 damga gerekiyorsa, müşteri ilk damgaları alırken kafeyi ziyaret etme sıklığı düşüktür. Ancak kartta 8 damga tamamlandığında ve sadece 2 damga kaldığında, müşteri kahve içme sıklığını belirgin biçipte artırarak son adımları hızla tamamlar.
Derin Analiz
İlk kez Clark Hull tarafından deneysel psikoloji literatürüne kazandırılan amaç gradiyenti hipotezi, organizmaların ödüle yaklaştıkça motivasyonel enerji düzeylerinin katlanarak arttığını savunur. Klasik deneylerde, labirentte koşan farelerin peynire yaklaştıkça daha hızlı koştuğu gözlemlenmiştir. Bilişsel ve davranışsal düzeyde bu durum, organizmanın zaman veya mesafe olarak hedefe ne kadar az kaldığını algıladığında, dopaminerjik sistemin sağladığı beklenti ve haz döngüsünün ivme kazanmasıyla açıklanır. Pazarlama, oyun tasarımı ve motivasyon psikolojisinde, kullanıcıların bir görevi tamamlama olasılığını artırmak için ilerleme çubuklarının doldurulması (örneğin %80'i tamamlanmış bir sadakat kartı) bu mekanizmayı tetikler.
Etimoloji
Karıştırmayın
Pekiştirme Tarifeleri (Reinforcement Schedules) ile karıştırılabilir; pekiştirme tarifeleri ödülün zaman veya sayısal oranına odaklanırken, amaç gradiyenti doğrudan fiziksel veya zamansal mesafenin davranış hızı üzerindeki vektörel etkisini inceler.