Amacı Yönelimli Kaza
Purposive Accident
Tanım
Dışarıdan tamamen tesadüfi gibi görünen, ancak aslında bastırılmış psikolojik arzuların veya bilinçdışı ihtiyaçların güdülediği kasıtlı eylemdir.
Örnek Vaka / Uygulama
Yıllardır unvan almak için çabalayan ancak aslında bu yeni pozisyonun getireceği sorumluluklardan ve babasının yüksek beklentilerinden dehşet düzeyde korkan bir akademisyenin, kritik sunumunun yapılacağı sabah aracıyla 'farkında olmadan' hafif bir trafik kazası yapması ve bu sayede sunumu kaçırması.
Derin Analiz
Psikanalitik kuram ve psikodinamik klinik yaklaşım çerçevesinde ele alınan bu olgu, bireyin bilinç düzeyinde kabul edemediği ya da farkında olmadığı dürtülerin, motor davranışlar aracılığıyla fiziksel bir kazaya dönüştürülmesi mekanizmasıdır. Klasik parapraksi (dil sürçmesi veya sakarlık) vakalarının daha yüksek maliyetli ve somut sonuçlar doğuran versiyonudur. Ego savunma mekanizmalarının yetersiz kaldığı veya suçluluk duygusunu rasyonelleştirme ihtiyacının baskın olduğu durumlarda, zihin kendini cezalandırma ya da bir sorumluluktan kaçma aracı olarak kazayı 'üretir'. Nörobiyolojik açıdan, prefrontal korteksin dürtü kontrolü üzerindeki geçici inhibisyon kaybı ile motor planlama alanlarının bilinçdışı motivasyonlarla senkronize olması şeklinde tezahür edebilir.
Etimoloji
Latince 'pro- / pur-' (ileri, ön) + 'capere' (almak/amaca yönelik) kökünden türetilen 'purpose' ile Latince 'accidere' (meydana gelmek, düşmek) fiilinden gelen 'accident' kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Somatizasyon bozukluğu ve münferit saf kazalar ile karıştırılır; temel fark, somatizasyonda bedensel belirtilerin kaygıdan doğması, burada ise dış dünyada fiziksel bir olay/kaza kurgulanmasıdır. Saf kazalardan ayırt edici özelliği ise arka planında net bir psikodinamik motivasyon barındırmasıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Parapraksi
Parapraksi
Parapraxis
Bilinçdışı arzuların, tutumların veya dürtülerin dışavurumu olduğuna inanılan dil sürçmesi, kalem hatası veya unutkanlık gibi istemsiz hata biçimi.
İncele