Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Aracılık Edilmiş Tepki

Mediated Response

Tanım

Bir uyarıcı tarafından tetiklenen ve ardından gözlemlenebilir bir davranışın başlatılmasından doğrudan sorumlu olan ara süreç veya tepki.

Örnek Vaka / Uygulama

Kırmızı ışıkta durma davranışında, trafik lambasının kırmızı rengi (uyarıcı), sürücünün belleğindeki trafik kuralları ve tehlike algısı ile işlenir (aracılık edilmiş tepki/süreç) ve nihayetinde ayağın frene basmasıyla sonuçlanır (davranışın başlatılması).

Derin Analiz

Bilişsel psikoloji ve davranışçılık ekseninde, uyarıcı ile tepki ($S-R$) arasındaki köprüyü kuran zihinsel ya da fizyolojik ara mekanizmaları ifade eder. Klasik davranışçılığın 'kara kutu' yaklaşımından farklı olarak, dışsal bir uyarıcının organizma içindeki örtük (covert) bilişsel veya sinirsel süreçler tarafından nasıl işlendiğini ve nihai motor ya da davranışsal çıktıya ($S-O-R$ modeli) nasıl dönüştürüldüğünü inceler. Bu süreç, algısal değerlendirme, bellek çağrışımı ve karar verme basamaklarını içerir.

Etimoloji

Latince 'medius' (orta, ortadaki) kökünden türetilen 'mediare' (arada olmak, aracılık etmek) fiili ile Eski İngilizce kökenli 'response' (yanıt, tepki) kelimesinin birleşiminden oluşmuştur.

Karıştırmayın

Refleksif tepki (doğrudan ve aracıasız ortaya çıkar) ile karıştırılır; aracılık edilmiş tepki ise bilişsel veya fizyolojik bir değerlendirme basamağı gerektirir.