Asetaminofen
Acetaminophen
Tanım
Aspirine benzer analjezik ve antipiretik etkilere sahip, ancak anti-inflamatuar özelliği bulunmayan yaygın bir ilaç etken maddesidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Kanama bozukluğu öyküsü bulunan ve gastrik ülser riski nedeniyle aspirin veya nonsteroid anti-inflamatuar ilaç (NSAİİ) kullanamayan bir hastanın akut baş ağrısı tedavisinde asetaminofen tercih edilir.
Derin Analiz
Asetaminofen (parasetamol), merkezi sinir sistemindeki prostaglandin sentezini inhibe ederek ağrı eşiğini yükselten ve hipotalamik termoregülasyon merkezini etkileyerek ateşi düşüren non-opioid bir ajandır. Periferik dokularda siklooksijenaz (COX) enzimlerini zayıf düzeyde bloke etmesi nedeniyle anti-inflamatuar aktivite göstermez. Yaklaşık iki saatlik kısa bir yarılanma ömrüne sahiptir ve karaciğerde sitokrom P450 enzim sistemi (özellikle CYP2E1) aracılığıyla metabolize edilir. Yüksek dozlarda toksik bir ara metabolite (NAPQI) dönüşerek hepatotoksisite riski doğurur. Bu durum, özellikle kronik alkol kullanımı veya açlık durumunda glutatyon depolarının tükenmesiyle hızlanır; antidotu N-asetilsisteindir.
Etimoloji
Kimyasal adlandırma kökenlidir; para-asetilaminofenol sözcüğünün kısaltılmış formundan türetilmiştir.
Karıştırmayın
Aspirin ve ibuprofen ile karıştırılır; temel fark, asetaminofenin periferik anti-inflamatuar ve antikoagülan etkilerinin olmamasıdır.