Aşırı Koruyuculuk
Overprotection
Tanım
Bir bireyin, özellikle bir çocuğun, kendi başına bağımsızlaşmasını ve özerklik kazanmasını engelleyecek düzeyde aşırı gözetim altında tutulması ve her türlü dışsal riskten sakınılması durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Yirmi yaşındaki bir üniversite öğrencisinin, annesi tarafından her gün şehir dışındaki kampüse kadar arabayla bırakılması, ders seçimi ve arkadaş ilişkilerinin ailesi tarafından yönetilmesi ve en ufak bir başarısızlıkta hemen devreye girilerek sorunun ebeveynler tarafından çözülmesi.
Derin Analiz
Gelişim psikolojisi ve aile dinamikleri bağlamında aşırı koruyuculuk, ebeveynin kendi kaygılarını veya kontrol etme dürtüsünü çocuğun özerklik gelişiminin önüne koyduğu bir maladaptif tutumdur. Bowlby'nin Bağlanma Kuramı çerçevesinde değerlendirildiğinde, güvenli bağlanmanın aksine, çocuğun keşfetme (exploration) motivasyonunu bastırır. Nörobiyolojik düzeyde, sürekli korunan ve risk alması engellenen bireylerin prefrontal korteks ile amigdala arasındaki regülasyon mekanizmaları zayıf gelişebilir; bu da ilerleyen yaşamda belirsizlik toleransının düşük olmasına ve kronik anksiyete bozukluklarına zemin hazırlar.
Etimoloji
İngilizce kökenli bir kelime olup, 'over-' (aşırı, üst düzeyde) öneki ile 'protection' (koruma, muhafaza etme) isminin birleşiminden türetilmiştir; kökeni Latince 'protegere' (önünü kapatmak, örtmek, savunmak) fiiline dayanır.
Karıştırmayın
İlgi ve sevgi gösterme (warmth) ile karıştırılır; aradaki temel fark, sevginin bireyin özerkliğini desteklemesi, aşırı koruyuculuğun ise bağımlılığı pekiştirmesidir. Ayrıca 'helicopter parenting' (helikopter ebeveynlik) kavramıyla sıklıkla örtüşür ancak aşırı koruyuculuk sadece akademik/sosyal müdahaleyi değil, fiziksel hareket alanının kısıtlanmasını da kapsar.
Keşfetmeye Devam Edin
Özerklik
Özerklik
Autonomy
Bireyin, grubun veya toplumun dışsal baskılardan bağımsız olarak kendi kararlarını alabilmesi, kendini yönetebilmesi ve eylemlerini kendi içsel değerleriyle belirlemesi durumu.
İncele
Güvensiz Bağlanma
Güvensiz Bağlanma
İnsecure Attachment
Bireyin birincil bakım verenle kurduğu ilişkide güven duygusunun zedelenmesi sonucu ortaya çıkan; kaygı, kaçınma veya çelişkili tutumlarla karakterize, sağlıklı olmayan bağlanma örüntüsü.
İncele