Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Aşk

Love

Tanım

Güçlü şefkat, sevecenlik, bağlılık ve yakınlık hislerini barındıran, tutku, samimiyet ve sadakat bileşenleriyle şekillenen karmaşık bir duygusal durum.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik bağlamda, karşılıklı bağımlılık gösteren iki bireyin uzun vadeli ilişkilerinde tutkunun azalmasına rağmen yüksek samimiyet ve bağlılık düzeyiyle ilişkilerini sürdürmesi (arkadaşça aşk), evrimsel ve davranışsal psikolojinin odağındadır.

Derin Analiz

Sosyal psikoloji ve bilişsel bilimler literatüründe aşk, tek boyutlu bir hissiyattan ziyade çok katmanlı bir motivasyonel ve bilişsel süreç olarak incelenir. Sternberg'in Üçgen Aşk Kuramı; tutku (fiziksel uyarılma ve cinsel arzu), samimiyet (yakınlık, paylaşım ve aidiyet) ve bağlılık (ilişkiyi sürdürme kararı) olmak üzere üç temel eksene dayanır. Nörobiyolojik düzeyde ise oksitosin, vazopressin, dopamin ve serotonin gibi nörokimyasalların salınımıyla tetiklenen, beyin ödül sistemini (özellikle ventral tegmental alan ve nukleus akkumbens) aktive eden güçlü bir bağlanma mekanizmasıdır.

Etimoloji

Eski Türkçe kökenli 'aşk' sözcüğü, Arapça 'ışk' (aşırı sevgi, tutku, sarmaşık anlamındaki 'aşeka' kökünden) kelimesinden Türkçeye geçmiştir; Türkçede ayrıca 'sevgi' kökünden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Şehvet (lust) ve hoşlantı (liking) kavramlarıyla sıklıkla karıştırılır. Şehvet yalnızca cinsel arzu odaklı geçici bir uyarılma iken, aşk bilişsel bağlılık ve derin duygusal yatırım içerir; hoşlantı ise samimiyet barındırsa da tutku ve bağlılık bileşenlerinden yoksundur.