Atfetme Hatası
Attribution Error
Tanım
Bireylerin başkalarının davranışlarına veya olayların sonuçlarına nedenler yüklerken sistematik bir biçimde gerçek dışı veya yanlı çıkarımlarda bulunması eğilimi.
Örnek Vaka / Uygulama
Trafikte önünüze ani bir şekilde kıran bir sürücüyü gördüğünüzde, onun 'saygısız ve düşüncesiz bir insan' (içsel atfetme) olduğunu düşünürsünüz; ancak aynı hamleyi kendiniz yaptığınızda acil bir hastaneye yetişmeye çalışıyor olmanızı veya yoldaki çukuru son anda fark etmenizi (dışsal atfetme) gerekçe gösterirsiniz.
Derin Analiz
Sosyal biliş ve bilişsel psikoloji alanında bu kavram, zihnin sosyal dünyayı anlamlandırma sürecindeki kestirme yollarının (sezgisel yöntemlerin) doğurduğu mantıksal sapmaları inceler. Bireyler başkalarının hareketlerini değerlendirirken dışsal, çevresel faktörleri göz ardı edip içsel, kalıcı kişilik özelliklerine odaklanma eğilimi gösterirler. Bu durum, beyin enerji tüketimini optimize ederken bilişsel önyargılara kapı aralar. Nöral düzeyde, ventromedial prefrontal korteks ve amigdala arasındaki etkileşimlerin, sosyal uyaranları hızlıca kategorize ederken analitik işlemleme maliyetini düşürmesi bu hatanın temel mekanizmalarından birini oluşturur.
Etimoloji
Latince 'ad-' (yönelme, -e doğru) + 'tribuere' (vermek, yüklemek) kökünden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Temel atfetme hatası (Fundamental attribution error) ile sıklıkla karıştırılır; ancak atfetme hatası daha geniş bir üst kategoridir ve temel atfetme hatası bunun en bilinen özel alt biçimidir.