Ayırt Edici Tepki
Discriminative Response
Tanım
Ayrım öğrenme sürecini takiben, belirli bir ödülü elde etmek amacıyla farklı uyaranlar arasından belirli bir uyarana yönelik gösterilen seçici tepki.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında bir güvercinin kırmızı ışık yandığında tuşlaması halinde yem alması, yeşil ışık yandığında ise yem almaması öğretilir. Bir süre sonra güvercin sadece kırmızı ışıkta gagalama tepkisi gösterir, yeşil ışıkta ise tepki vermez. Bu durum, güvercinin kırmızı ışığa karşı 'ayırt edici tepki' geliştirdiğini gösterir.
Derin Analiz
Edimsel koşullama ve uyaran kontrolü (stimulus control) paradigmasının temel yapı taşlarından biridir. Organizma, pekiştirilen uyaran (Sd) ile pekiştirilmeyen veya cezalandırılan uyaran (Sdelta) arasındaki farkı ayırt etmeyi öğrendiğinde nöral düzeyde kortikal ve subkortikal ağlarda plastisite meydana gelir. Prefrontal korteks ve bazal ganglionlar arasındaki sinaptik devreler, ödül beklentisi ile uyaran özelliklerini eşleştirerek motor çıktıyı şekillendirir. Bu süreç, sadece basit laboratuvar hayvanı deneylerinde değil, aynı zamanda insanlarda karmaşık karar verme, dikkat süreçleri ve kategori öğrenme mekanizmalarının anlaşılmasında da kritik bir nörobiyolojik ve bilişsel işlev görür.
Etimoloji
Latince 'discriminare' (ayırt etmek, seçmek) fiilinden türetilen 'discriminativus' ile Eski Yunanca 're-spondere' (karşılık vermek, yanıtlamak) köklerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Genelleme (Generalization) ile sıklıkla karıştırılır; genellemede organizma benzer uyarancılara aynı tepkiyi verirken, ayırt edici tepkide belirli tek bir uyarana seçici bir yanıt üretilir.