Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Bah-tsi

Bah-tschi (bah-tsi; Baah-ji)

Tanım

Tayland kültürüne özgü, latah sendromuna benzer klinik ve davranışsal belirtiler gösteren kültüre bağlı bir sendrom.

Örnek Vaka / Uygulama

Kırsal kesimde yaşayan bir bireyin, arkasından beklenmedik bir şekilde yüksek sesle çağrılması sonucu aniden irkilmesi, geçici bir bilinç daralması yaşayarak etraftakilerin el hareketlerini istemsizce taklit etmesi ve bu durumun birkaç dakika içinde kendiliğinden düzelmesi.

Derin Analiz

Bah-tsi, DSM-5 ve kültürel formülasyon ekseninde incelenen, belirli bir coğrafi ve sosyokültürel havzada ortaya çıkan dissosiyatif ve motor tepki bozuklukları kategorisinde değerlendirilir. Genellikle ani işitsel veya görsel uyaranlar karşısında bireyin irkilme (startle) tepkisi vermesi, ardından otomatize hareketler, ekolali (karşıdakinin sözlerini tekrarlama) veya ekopraksi (karşıdakinin hareketlerini taklit etme) sergilemesiyle karakterizedir. Nörobiyolojik düzeyde, retiküler aktive edici sistemin ani uyarıcılara aşırı duyarlılık göstermesi ve prefrontal korteksin motor inhibitör kontrolünün geçici olarak devre dışı kalmasıyla ilişkilendirilir. Antropometrik ve klinik psikiyatri perspektifinden, bu tür sendromlar yerel inanç sistemleri ve stresle başa çıkma mekanizmalarının somatik ve davranışsal dışavurumlarıdır.

Etimoloji

Tayland yerel dilindeki fonetik telaffuzdan türetilmiş, kültüre özgü bir davranış kalıbını tanımlayan etnografik ve klinik bir terim.

Karıştırmayın

Latah (benzer Güneydoğu Asya kökenli irkilme sendromu ile neredeyse aynı klinik tabloyu paylaşır ancak bölgesel adlandırma farkı vardır), Tourette Sendromu (nörolojik kökenli kronik tik bozukluğudur, kültüre bağlı geçici bir reaksiyon değildir).