Barnum Etkisi
Barnum Effect
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir klinik psikoloji araştırmasında, katılımcılara standart ve tamamen rastgele seçilmiş kişilik test sonuçları verilir ancak hepsine bu sonuçların kişisel analizlerine göre özel olarak hazırlandığı söylenir. Katılımcıların büyük çoğunluğu, bu genel ifadelerin kendilerini %80'in üzerinde bir doğrulukla yansıttığını ifade eder.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve karar verme süreçleri bağlamında, Barnum etkisi temelde insan zihninin özdeşleştirme ve onay arayışı mekanizmalarının bir ürünüdür. Bireyler, belirsiz ifadelerle karşılaştıklarında, kendi yaşam öykülerindeki anıları bu ifadeleri doğrulayacak şekilde seçici olarak hatırlar (onaylama yanlılığı). Ayrıca, ifadelerin genellikle olumlu ve flattering (gurur okşayıcı) nitelikte olması, kişinin ego savunma mekanizmalarını devreye sokarak bu ifadeleri sahiplenmesini kolaylaştırır. Astroloji, falcılık ve bazı sahte bilimsel kişilik envanterlerinin illüzyonist başarısının arka planındaki nörobilişsel temeli oluşturur.
Etimoloji
Ünlü Amerikalı şovmen Phineas Taylor Barnum'un (1810-1891) izleyici kitlesinin manipüle edilebilirliğine atfen sarf ettiği rivayet edilen 'Her dakika bir aptal dünyaya gelir' sözüne dayanır. Paul Everett Meehl tarafından türetilmiş, Bertram R. Forer tarafından ampirik olarak incelenmiştir.
Karıştırmayın
Plasebo etkisiyle sıklıkla karıştırılır; plasebo fiziksel veya tıbbi bir müdahalenin algılanan etkisiyken, Barnum etkisi tamamen bilgi ve kişilik tanımının öznel doğrulanmasıyla ilgilidir. Forer etkisi ile eş anlamlıdır ancak Forer terimi daha çok deneysel paradigmayı niteler.
Keşfetmeye Devam Edin
Tanım
Tanım
Definition
Optikte bir fotoğraf veya optik sistem tarafından üretilen görüntünün netliği; genel anlamda ise bir terimin, kavramın veya olgunun semantik olarak sınırlandırılması ve anlamının ifadesi.
İncele
Entegre Ekran
Entegre Ekran
İntegrated Display
Ergonomide, benzer bilgi kategorilerinin tek bir görsel alanda gruplandırılması ilkesine dayanarak tasarlanmış makine veya arayüz göstergesi.
İncele
Eşzamanlı Koşullanma
Eşzamanlı Koşullanma
Simultaneous Conditioning
Koşullu uyarıcının ve koşulsuz uyarıcının tam olarak aynı anda sunulduğu klasik koşullanma prosedürüdür.
İncele
Kazan-kal, Kaybet-değiştir Stratejisi
Kazan-kal, Kaybet-değiştir Stratejisi
Win–stay, Lose–shift Strategy
Ayırt etme öğrenmesinde organizmanın ödüllendirildiği davranışı sürdürmesi, ödüllendirilmediği veya ceza aldığı durumlarda ise davranış kalıbını değiştirmesi ilkesine dayanan zihinsel ve davranışsal strateji.
İncele