Başlangıç Karakteristiği
Baseline Characteristic
Tanım
Bir araştırmaya veya müdahaleye başlamadan önce katılımcılarda değerlendirilen ve sonuç ölçütlerini potansiyel olarak etkileyebilecek demografik, klinik veya biyolojik niteliklerin bütünü.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni geliştirilen bir kaygı azaltma terapisi programının etkinliğini ölçen bir klinik araştırmada, katılımcıların yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi ve müdahale öncesi ortalama kortizol seviyeleri başlangıç karakteristiği olarak kaydedilir. Bu veriler, gruplar arasındaki demografik dengesizliklerin tedavi sonuçlarını manipüle etmesini engellemek için istatistiksel olarak kontrol edilir.
Derin Analiz
Deneysel ve gözlemsel araştırmalarda içsel geçerliliği korumanın en kritik unsurlarından biridir. Klinik araştırmalar, epidemiyoloji ve istatistiksel modellemede, bağımlı değişken üzerindeki olası karıştırıcı değişken (confounding variable) etkilerini kontrol etmek amacıyla çalışmanın başında saptanır. Randomizasyon (seçkisiz atama) süreçlerinin etkinliğini test etmek için gruplar arası başlangıç karakteristiklerinin homojenliği incelenir. İstatistiksel analizlerde (örneğin ANCOVA veya çok değişkenli regresyon modellerinde) bu özellikler kovaryat olarak modele dâhil edilerek müdahalenin net etkisi izole edilir.
Etimoloji
İngilizce 'base' (temel) + 'line' (çizgi) kelimelerinin birleşimiyle oluşan 'baseline' (başlangıç çizgisi/seviyesi) ile Yunanca kökenli 'kharakter' (ayırt edici damga/özellik) sözcüklerinin metodolojik bağlamda birleşmesiyle türetilmiştir.
Karıştırmayın
Sonuç ölçütü (outcome measure) ile karıştırılır; başlangıç karakteristiği müdahale *öncesi* durumu, sonuç ölçütü ise müdahale *sonrası* değişimi temsil eder.