Beliren Norm Teorisi
Emergent-norm Theory
Tanım
Kitlelerin ve kalabalıkların sergilediği homojen davranışların, dışsal ve önceden var olan kurallardan ziyade, grubun kendi içinde kendiliğinden ürettiği yeni sosyal normlara uyum sağlama sürecinden kaynaklandığını öne süren kolektif davranış teorisi.
Örnek Vaka / Uygulama
Barışçıl bir protesto yürüyüşü sırasında küçük bir grubun çöp kutularını devirmeye başlaması ve polisin ilk anda müdahale etmemesi durumunda, kalabalığın geri kalanı bu eylemi yeni bir 'norm' olarak yorumlar. Çoğunluk başlangıçta bu şiddet eylemini onaylamasa_ bile, eylemsizliğin yarattığı belirsizlik ortamında bu yıkıcı davranışın o anki durum için geçerli bir ifade biçimi haline geldiğini (beliren norm) düşünerek eyleme dahil olur.
Derin Analiz
1957 yılında Amerikalı sosyologlar Ralph H. Turner ve Lewis M. Killian tarafından geliştirilen beliren norm teorisi, kalabalık psikolojisinin erken dönem irrasyonel ve körü körüne taklide dayanan yaklaşımlarına (örneğin Gustave Le Bon'un kitle zihni teorisi) bir tepki olarak doğmuştur. Sosyal psikoloji ve kolektif davranış literatüründe bu teori, kalabalıkların kaotik birer yıkıcı yığın olmadığını, aksine belirsizlik anlarında üyelerin yeni ortak anlamlar ve davranış kılavuzları müzakere ettiğini savunur. Kalabalık içindeki bireyler, hangi davranışın kabul edilebilir ve meşru olduğunu anlamak için çevrelerindeki ipuçlarına odaklanırlar. İlk başta marjinal veya istisnai görünen eylemler, sosyal onay ya da sessiz kabul yoluyla hızla genelleşerek yeni bir 'geçici norm' haline gelir. Bu süreç, bireylerin anonimlik hissiyle birleştiğinde, normal koşullarda sergilemeyecekleri normatif baskı altında eyleme geçmelerini tetikler.
Etimoloji
İngilizce 'emergent' (beliren, ortaya çıkan, Latince 'emergere' [sudร่าง çıkmak, su yüzüne çıkmak] kökünden) ve 'norm' (kural, standart, Latince 'norma' [gnye, kural] sözcüklerinin birleşimiyle türetilmiştir.)
Karıştırmayın
Le Bon'un Kitle Zihni Teorisi (Crowd Psychology) ile sıklıkla karıştırılır; ancak kitle zihni teorisi bireylerin rasyonelliğini tamamen yitirdiğini ve bilinçaltı dürtülerle hareket ettiğini savunurken, beliren norm teorisi bireylerin rasyonel birer fail olarak yeni durumsal normlar inşa ettiğini vurgular.