Bildirme
Declarative
Tanım
Soru sorma, rica etme veya emir verme amacı taşımaksızın doğrudan bir durumu, olguyu ya da bilgiyi ifade eden cümle veya önermeleri nitelendiren sıfattır.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir afazi değerlendirmesi sırasında klinisyenin hastaya "Yarın hastaneye geleceksiniz" demesi bildirme niteliğinde bir ifadeyken, hastanın "Yarın hastaneye mi geleceğim?" diye sorması veya "Lütfen bana su verin" demesi bu kategoriye girmez.
Derin Analiz
Dilbilim, bilişsel bilimler ve psikolinguistik bağlamında 'bildirme' (declarative) niteliği, zihinsel temsillerin dış dünyaya aktarılmasında temel bir işlev görür. Bilişsel açıdan bildirme formundaki ifadeler, bireyin bellek sistemindeki olgusal bilgileri (deklaratif bellek ile sıkı bir ilişki içinde) sembolik kodlar aracılığıyla doğrusal bir formatta yapılandırmasını sağlar. Pragmatik ve söylem analizinde bu tür yapılar, muhataba yeni bilgi sunmak veya bir önermenin doğruluğunu iddia etmek için kullanılır ve doğruluk değeri (true/false) taşımaya elverişlidir.
Etimoloji
Latince 'declarare' fiilinden türetilmiştir; 'de-' (tamamlama, pekiştirme) ve 'clarare' (netleştirmek, aydınlatmak, 'clarus' yani berrak kelimesinden) köklerinin birleşiminden meydana gelir.
Karıştırmayın
İngilizce literatürdeki 'indicative' (bildirme kipi/ifadesi) ile sıklıkla eş anlama gelen veya karıştırılan bir terimdir; ancak 'declarative' daha çok pragmatik işlevi ve ifade biçimini vurgularken, 'indicative' dilbilgisel bir kip (mood) belirtir.