Bileşik İki Dilli
Compound Bilingual
Tanım
İki dilini de aynı bağlamda ve ortak bir kavramsal temel üzerinden öğrenen, her iki dil için tek bir anlamsal sisteme sahip olan iki dilli birey.
Örnek Vaka / Uygulama
Ana dili hem Türkçe hem İngilizce olan ve evde sürekli her iki dilin iç içe konuşulduğu bir ortamda büyüyen Zeynep, 'kedi' kelimesini duyduğunda zihninde beliren tüylü canlı imajı ile 'cat' kelimesini duyduğunda beliren imaj arasında hiçbir fark ya da aracı işlem yaşamaz; çünkü iki kelime de onun zihninde aynı anlamsal depoya bağlıdır.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve psikolinguistik alanında, Ervin ve Osgood'un (1954) klasik dil edinimi modeline dayanan bileşik iki dillilik, bireyin iki dili aynı sosyal ve çevresel ortamlarda (örneğin iki dilli bir ailede veya evde iki farklı dil konuşulan bir toplulukta) edindiği durumu ifade eder. Bu yapıdaki bireylerde, her iki dildeki kelimeler beyinde aynı kavramsal ağa (köke) bağlanır. Örneğin, bir bileşik iki dilli için 'apple' ve 'elma' kelimeleri zihinsel sözlükte (mental lexicon) tamamen aynı nesneyi temsil eden tek bir kavramsal düğüme çıkar. Bu durum, diller arası geçişlerde ve çeviri süreçlerinde koordineli iki dillilere kıyasla daha az bilişsel çaba gerektirse de, iki dilin birbirine karışması (interferans) olasılığını artırabilir. Nörolinguistik açıdan, erken yaşta edinilen bileşik iki dilliliğin, sol hemisferdeki Broca ve Wernicke alanlarında her iki dil için daha entegre bir sinirsel temsil oluşturduğu fMRI çalışmalarında gözlemlenmiştir.
Etimoloji
İngilizce 'compound' (Latince: componere - birleştirmek, bir araya getirmek) ve 'bilingual' (Latince: bi- [iki] + lingua [dil]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Koordineli iki dilli (coordinate bilingual) ile sıklıkta karıştırılır; koordineli iki dillilerde her dil ayrı ortamlarda (örneğin biri okulda, diğeri evde) öğrenildiği için zihinde iki ayrı kavramsal sistem (iki farklı anlamsal ağ) bulunur.