Bilişsel Sosyal Öğrenme Kuramı
Cognitive-social Learning Theory
Tanım
Bireylerin davranışlarını, çevresel uyarıcılar, dolaylı pekiştireçler ve içsel bilişsel süreçlerin karşılıklı etkileşimi yoluyla öğrendiğini savunan psikolojik kuram.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir ergenin, okulda popüler bir akranının öğretmeninden takdir topladığını gözlemlemesi ve bu davranışı taklit ederek benzer sosyal pekiştirmeleri elde edebileceğine dair zihinsel bir beklenti geliştirmesi.
Derin Analiz
Julian Rotter ve daha sonra Albert Bandura tarafından geliştirilen bu yaklaşım, klasik ve edimsel koşullamanın mekanik uyarıcı-tepki zincirini yetersiz bularak, insan davranışının karmaşık sosyal bağlamını bilişsel süzgeçten geçirerek inceler. Bireyin öz-yeterlilik algısı, beklentileri, gözlemsel öğrenme kapasitesi ve sembolleştirme yetisi, davranışın edinilmesinde ve sürdürülmesinde merkeze alınır. Karşılıklı belirlenimcilik ilkesi gereği; kişi, çevre ve davranış dinamik bir etkileşim içerisindedir.
Etimoloji
Latince 'cognoscere' [bilmek, kavramak] ve 'socialis' [toplumsal, ortak] köklerinden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Klasik Edimsel Koşullama (yalnızca dışsal pekiştireç ve ceza mekanizmalarına odaklanır, bilişsel süreçleri dışarıda bırakır)