Birincil Dikkat
Primary Attention
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Sessiz bir kütüphanede ders çalışırken arkadaki masadan aniden düşen ağır bir kitabın çıkardığı yüksek gürültüye, irade dışı ve anlık olarak yönelmeniz birincil dikkatin klasik bir tezahürüdür.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve evrimsel nöroloji bağlamında birincil dikkat, organizmanın hayatta kalmasını sağlayan en eski ve en temel uyarılma mekanizmalarından biridir. Yüksek kortikal işlevlerin ve istemli ketlemenin devreye girmesine gerek kalmaksızın, retiküler aktive edici sistem (RAS) ve alt kortikal yapılar aracılığıyla yönetilir. Şiddetli sesler, ani hareketler veya parlak ışıklar gibi hayatta kalma açısından tehdit ya da fırsat barındıran uyaranlar, bu sistemi anında aktive ederek organizmanın dikkatini merkeze çeker. Filogenetik olarak tüm hayvanlarda ortak olan bu süreç, ontogenetik gelişimde de insan bebeklerinde ilk gözlemlenen dikkat biçimidir.
Etimoloji
Karıştırmayın
İkincil dikkat (secondary attention) ile sıklıkla karıştırılır; ikincil dikkat bilinçli çaba, irade ve odaklanma gerektirirken, birincil dikkat tamamen istemsiz ve uyaran odaklıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
İstemsiz Dikkat
İstemsiz Dikkat
İnvoluntary Attention
Bireyin bilinçli çabası olmaksızın, çevredeki belirgin veya ani uyarıcılar tarafından otomatik olarak yakalanan dikkat türü.
İncele
Retiküler Aktive Edici Sistem
Retiküler Aktive Edici Sistem
Reticular Activating System (RAS)
Beyin sapından kortekse uzanan, uyanıklık, dikkat ve uyku-uyanıklık döngülerinin düzenlenmesinde kritik rol oynayan nöronal ağ.
İncele