Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Birlikte Değişim Yöntemi

Method Of Concomitant Variation

Tanım

John Stuart Mill'in beş ampirik kanunundan biri olup, iki olgu arasındaki niceliksel ortak değişimin nedensel bir ilişkiye işaret ettiğini savunan mantıksal tümevarım ilkesidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir klinik araştırmada, hastaya uygulanan bilişsel davranışçı terapi seans sayısı (1, 3, 6, 12 seans) kademeli olarak artırıldığında, hastanın depresyon skorlarında doğrusal bir azalma gözlemlenmesi. Terapi dozajı ile semptom şiddeti arasındaki bu birlikte değişim, terapötik müdahalenin iyileşme üzerindeki nedensel etkisini işaret eder.

Derin Analiz

Bilim felsefesi ve deneysel psikolojide nedensellik çıkarımının temel taşını oluşturur. Bir değişkendeki (C) miktar veya derecesi değiştiğinde, diğer değişkendeki (E) değişim sistematik olarak eşlik ediyorsa, bu durum iki olgu arasında fonksiyonel ve potansiyel bir nedensel bağ bulunduğunu düşündürür. Modern deneysel tasarımda ve istatistiksel korelasyon analizlerinde (örneğin regresyon modelleri) kullanılan bu strateji, korelasyonun tek başına nedensellik anlamına gelmediği gerçeğiyle sürekli test edilir ve Mill'in diğer kanunlarıyla desteklenerek netleştirilir.

Etimoloji

Latince 'concomitantem' (birlikte giden, eşlik eden, 'con-' [birlikte] + 'comitari' [eşlik etmek]) ve Latince 'variatio' (değişiklik, çeşitlenme) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Spurious correlation (Yalancı korelasyon) ile karıştırılır; birlikte değişim yöntemi sistematik ve mantıksal bir varyasyon ararken, yalancı korelasyon üçüncü bir gizli değişkenin neden olduğu yanıltıcı birlikteliklerdir.