Mill Kanunları
Mill’s Canons
Tanım
John Stuart Mill tarafından öne sürülen ve olaylar arasında zorunlu ve yeterli nedensel ilişkileri kurmak için kullanılan beş mantıksal ilke bütünü.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir klinik psikoloğun, yeni geliştirilen bir bilişsel terapi protokolünün anksiyete üzerindeki etkisini araştırırken, terapi dışındaki tüm dışsal değişkenleri (yaş, medeni durum, ilaç kullanımı) sabitleyip sadece terapiyi (fark yöntemi) uygulayarak semptom düşüşünü gözlemlemesi Mill kanunlarının deneysel bir izdüşümüdür.
Derin Analiz
Bilimsel metodolojinin ve deneysel mantığın temel taşlarından birini oluşturur. Eliminatif tümevarım (eleştirel tümevarım) yaklaşımına dayanır; temel mantığı, olası alternatif nedenleri sistematik olarak eleyerek gözlemlenen bir etkinin gerçeğe en yakın nedenine ulaşmaktır. Uzlaşma yöntemi, fark yöntemi, uzlaşma ve farkın birleşik yöntemi, kalıntılar yöntemi ve eşlik eden değişimler yöntemi olmak üzere beş mantıksal süreçten oluşur. Francis Bacon'ın dışlama yöntemi ve David Hume'un nedensellik felsefesiyle doğrudan köprü kurarken, ilerleyen yüzyılda Karl Popper'ın yanlışlanabilirlik felsefesinin de habercisi olmuştur. Özellikle deneysel psikoloji ve nicel araştırma tasarımlarında kontrol gruplarının ve değişken manipülasyonunun mantıksal altyapısını besler.
Etimoloji
İngiliz filozof John Stuart Mill'in soyadından (19. yüzyıl) türetilmiş olup, Latince 'kanun/kural' anlamına gelen 'canon' sözcüğünden gelmektedir.
Karıştırmayın
Korelasyon analizi ile sıklıkla karıştırılır; korelasyon iki değişken arasındaki istatistiksel ilişkiyi gösterirken, Mill kanunları doğrudan nedensellik (karesal bağ) kanıtı arar.