Fark Yöntemi
Method Of Difference
Tanım
John Stuart Mill tarafından ampirik bilimin temellerini atmak üzere formüle edilen ve bir olgunun yeterli koşullarını belirlemeyi amaçlayan mantıksal nedensellik çıkarma kuralıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir uyku laboratuvarında, iki benzer katılımcı grubu üzerinde kafein tüketiminin belleğe etkisi incelenmektedir. A grubu (C1) kafeinsiz kahve içer ve kelime listesini %50 oranında hatırlar. B grubu ise (C2) aynı kahveyi içer ancak içine 100 mg kafein eklenmiştir ve liste hatırlama oranı %80'e çıkar. Diğer tüm çevresel ve fizyolojik koşullar sabit tutulduğunda, performans farkı doğrudan kafein değişkenine (farka) atfedilir.
Derin Analiz
Fark yöntemi, deneysel ve bilişsel metodolojide nedensel çıkarım yapmanın temel taşlarından biridir. John Stuart Mill'in Beş Kanunu'ndan biri olan bu yaklaşım, temel olarak iki durum arasındaki tek bir değişkenin değiştirilmesiyle ortaya çıkan sonucun gözlemlenmesine dayanır. Eğer bir olgu belirli bir durumda (C1) gerçekleşmiyor, ancak durumun tek bir parametresi değiştirilip C2 haline getirildiğinde (C1'deki eksik veya farklı değişkenin eklenmesiyle) o olgu (E1) ortaya çıkıyorsa, bu değişen faktörün olgunun yeterli koşulu olduğu sonucuna varılır. Bilişsel bilimler ve deneysel psikolojide bu yöntem, örtük değişkenlerin kontrol altında tutulması ve alternatif hipotezlerin elemine edilmesi suretiyle içsel geçerliliğin (internal validity) sağlanmasında kritik bir işlev görür.
Etimoloji
Latince 'methodus' [yol, yöntem] (Yunanca 'meta-' [ötesinde/aracılığıyla] + 'hodos' [yol]) ve Latince 'differentia' [ayrılma, fark] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Benzerlik yöntemi (method of agreement) ile sıklıkla karıştırılır; benzerlik yöntemi ortak bir sonucu doğuran ortak öncülleri ararken, fark yöntemi bir sonucun varlığı ile yokluğu arasındaki tekil değişken farkını inceler.
Keşfetmeye Devam Edin
Mill Kanunları
Mill’s Canons
John Stuart Mill tarafından öne sürülen ve olaylar arasında zorunlu ve yeterli nedensel ilişkileri kurmak için kullanılan beş mantıksal ilke bütünü.
İncele
Nedensel Çıkarım
Causal İnference
Bir değişkendeki değişimin, başka bir değişkende de bir değişime yol açtığı yönündeki mantıksal ve istatistiksel sonuç çıkarma sürecidir.
İncele