Dışlama Yöntemi
Method Of Exclusion
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir klinik psikoloğun, hastanın sergilediği şiddetli anksiyete ve panik atak benzeri semptomların kökenini aradığı senaryoyu ele alalım. Klinisyen; hipertiroidi, kardiyak aritmiler, madde kullanımı ve nöbet bozuklukları gibi fizyolojik ve farmakolojik etkenleri laboratuvar testleri ve tıbbi konsültasyonlar yoluyla tek tek eler (dışlar). Elde kalan tek olası etiyoloji travma sonrası stres tepkisi olduğunda, tanı dışlama yöntemiyle kesinleştirilir.
Derin Analiz
Francis Bacon'ın tümevarımsal bilimsel metodolojisinin temel taşlarından biridir. Bu yöntemde araştırmacı, bir olgunun hem pozitif (görüldüğü) hem de negatif (görülmediği) örneklerini listeler. Pozitif örneklerde ortak olarak bulunan ancak negatif örneklerde bulunmayan faktörleri ayıklayarak olası alternatifleri elimine eder. Klinik pratikte ayırıcı tanı süreçlerinden nörolojik lezyon lokalizasyonuna, deneysel psikolojide ise alternatif hipotezlerin çürütülmesine kadar geniş bir metodolojik yelpazede kullanılır. İstatistikte ise varyansın açıklanamayan kısımlarının kontrol altına alınması mantığıyla örtüşür.
Etimoloji
Latince 'methodus' [yol, yöntem] ve 'excludere' [dışarıda bırakmak, menetmek; ex- [dışarı] + claudere [kapatmak]] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Ayırıcı tanı (differential diagnosis) ile sıklıkla karıştırılır; ayırıcı tanı klinik bir sınıflandırma süreci iken, dışlama yöntemi bu sürecin arkasında yatan daha geniş mantıksal ve ampirik eliminasyon mekanizmasıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Tümevarım
İnduction
Özel gözlemlerden ve ampirik kanıtlardan hareketle genel bir ilkeye, kurala veya sonuca varma süreci.
İncele
Ayırıcı Tanı
Differential Diagnosis
Benzer semptomlar gösteren iki veya daha fazla olası bozukluk ya da hastalığın, kritik bulguların karşılaştırılmasıyla birbirinden ayırt edilerek doğru tanının saptanması sürecidir.
İncele