Biyolojik Ebeveyn
Birth Parent
Tanım
Bir çocuğun genetik materyalini sağlayan ve onu dünyaya getiren biyolojik anne veya babayı tanımlayan akrabalık ve köken kavramı.
Örnek Vaka / Uygulama
Yetişkinliğinde evlat edinildiğini öğrenen 26 numaralı klinik vakada danışan, kendi tıbbi geçmişini ve fiziksel özelliklerini bağlamına oturtmak amacıyla biyolojik ebeveynlerine ulaşma dürtüsüyle yoğun bir kaygı ve aidiyetsizlik hissi deneyimlemektedir.
Derin Analiz
Gelişim psikolojisi ve evlat edinme dinamiklerinde, 'biyolojik ebeveyn' kavramı sadece genetik aktarımı değil, aynı zamanda köken arayışı (origins search) sürecindeki psikolojik kimlik inşasını da belirler. Evlat edinilmiş bireylerin yaşam döngüsünde, biyolojik ebeveynlerin varlığı veya yokluğu, 'kimlik dağılması' (identity diffusion) ile baş etme mekanizmalarını doğrudan etkiler. Klinik pratikte, bu kavram evlat edinilen çocukların ilerleyen yaşlarda yaşadığı terk edilme hissi, aidiyet çatışmaları ve genetik aynalama (genetic mirroring) ihtiyacı üzerinden ele alınır. DSM-5 bağlamında tek başına bir patoloji teşkil etmese de, karmaşık yas süreçleri, uyum bozuklukları ve kimlik krizleri gibi klinik tabloların etiyolojisinde merkezi bir yer tutar.
Etimoloji
İngilizce kökenli birleşiktir; 'birth' (Cermen kökenli *burthiz* [doğum, türeme] kelimesinden) ve Latin kökenli *parens* [doğuran, üreten] sözcüklerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Evlat edinen ebeveyn (adoptive parent) ile sıklıkla karıştırılır; ayırt edici nokta birinin genetik kökeni, diğerinin ise yasal ve sosyal bakım sorumluluğunu üstlenmesidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Uyanık Hareketsizlik
Uyanık Hareketsizlik
Alert İnactivity
Bebeklerde yüzün gevşek olduğu, solunumun sakin ve düzenli seyrettiği, gözlerin açık ve parlak olduğu, yoğun görsel keşfin gözlendiği bir uyarılmışlık durumudur.
İncele
Kültürlenim
Kültürlenim
Enculturation
Bireyin erken çocukluk evresinden itibaren içinde bulunduğu toplumun değerlerini, normlarını, inançlarını ve davranış kalıplarını içselleştirme ve o kültüre adapte olma süreci.
İncele
Tekrarlama Kuramı
Tekrarlama Kuramı
Recapitulation Theory
Bir organizmanın embriyonik gelişim evrelerinin, türün evrimsel gelişim basamaklarını ardışık olarak yinelediğini öne süren tarihsel hipotez.
İncele
Bilişsel Evre
Bilişsel Evre
Cognitive Stage
Bilişsel gelişim kuramlarında, özellikle Jean Piaget'nin yaklaşımında, önceki veya sonraki dönemlerden niteliksel olarak farklı bir düşünce düzeyini temsil eden gelişimsel basamak.
İncele