Boylamsal İzleme Çalışması
Follow-up Study
Tanım
Bir müdahalenin veya deneysel koşulun etkilerinin zaman içindeki kalıcılığını ve uzun vadeli seyrini incelemek amacıyla yürütülen ampirik araştırma tasarımıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) alan sosyal anksiyete bozukluğu tanısı almış bir hasta kohortunun, tedavi bitiminden 6 ay, 1 yıl ve 5 yıl sonra semptom şiddetlerinin yeniden değerlendirilmesi ve kazanılan başa çıkma stratejilerinin kalıcılığının ölçülmesi.
Derin Analiz
Metodolojik olarak boylamsal (longitudinal) araştırma desenlerinin alt kümesi olan bu çalışmalar, deneysel geçerliliğin zamansal direncini test eder. Klinik psikoloji ve epidemiyolojide, psikoterapi veya farmakolojik sağaltımların terapötik kazançlarının nüks oranları olmaksızın korunup korunmadığını saptamak için kritik öneme sahiptir. İstatistiksel düzlemde, tekrarlanan ölçümler (repeated measures) ve hayatta kalma analizi (survival analysis) gibi modeller kullanılarak varyans analizi gerçekleştirilir. Dezavantajları arasında örneklem kaybı (attrition bias) ve test etme efektleri yer alır.
Etimoloji
İngilizce 'follow' (izlemek, ardına düşmek) ve 'up' (tamamlama, pekiştirme zarfı) fiil birleşimi ile Latince 'studium' (çalışma, gayret) sözcüğünün birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Kesitsel çalışma (cross-sectional study) ile sıklıkla karıştırılır; kesitsel çalışmalar anlık bir kesit sunarken, izleme çalışmaları zaman vektörünü dinamik olarak takip eder.